Σήμερα στην Ηρωική Νήσο Κάσο, έναν τόπο με ξεχωριστό ιστορικό και γεωστρατηγικό βάρος, συμμετείχα στο Διεθνές Συμπόσιο με θέμα «Διεθνές Δίκαιο και Διεθνής Πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο: Ζητήματα, τριβές, προοπτικές σε καιρό δυστοπίας».
Μια ιδιαίτερα σημαντική συνάντηση με τη συμμετοχή εκλεκτών καθηγητών, ακαδημαϊκών, διπλωματών και αξιωματικών, που αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του Διεθνούς Δικαίου και της διεθνούς πολιτικής για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από την Κάσο, με ιδιαίτερο συμβολισμό, η συζήτηση για τα θαλάσσια δικαιώματα, την ενέργεια, τις διεθνείς σχέσεις και τη γεωπολιτική αποκτά ξεχωριστή σημασία.
Παραθέτω παρακάτω ολόκληρο τον χαιρετισμό μου:
«Κύριε Δήμαρχε,
κυρίες και κύριοι καθηγητές, διπλωμάτες και αξιωματικοί,
αγαπητές Κασιώτισσες και αγαπητοί Κασιώτες,
Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα στην Ηρωική Νήσο Κάσο για ένα Συμπόσιο που έχει επιλέξει τον κατάλληλο τόπο για να συζητήσει το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επιλογή της Κάσου έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Κάσος βρίσκεται σε ένα κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα που συνδέει το Αιγαίο με την Ανατολική Μεσόγειο.
Η γεωγραφία της την έχει καταστήσει σημείο αναφοράς για τη ναυσιπλοΐα, το εμπόριο και την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών θαλάσσιων χώρων.
Σήμερα αυτή η γεωγραφία αποκτά νέο περιεχόμενο.
Μιλάμε για θαλάσσιες ζώνες. Για υποβρύχια καλώδια. Για ενεργειακές διασυνδέσεις. Για ασφάλεια. Για γεωπολιτική παρουσία. Για το δικαίωμα των κρατών να ασκούν τις νόμιμες δραστηριότητές τους μέσα σε ένα πλαίσιο κανόνων.
Το είδαμε καθαρά το 2024, όταν οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου στη θαλάσσια περιοχή της Κάσου βρέθηκαν στο επίκεντρο ελληνοτουρκικής έντασης. Μια τεχνική διαδικασία απέκτησε αμέσως νομική και στρατηγική διάσταση.
Το γεγονός αυτό εξηγεί γιατί η σημερινή συζήτηση δεν είναι ακαδημαϊκή πολυτέλεια.
Το διεθνές δίκαιο αποτελεί για την Ελλάδα θεμέλιο εθνικής στρατηγικής.
Θέτει όρια στην αυθαιρεσία. Προσφέρει το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι διαφορές πρέπει να επιλύονται ειρηνικά.
Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, με εκατοντάδες νησιά και με εκτεταμένη παρουσία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αυτό δεν είναι θεωρητική συζήτηση.
Είναι ζήτημα κυριαρχίας, κυριαρχικών δικαιωμάτων, ασφάλειας και σταθερότητας.
Ταυτόχρονα, το διεθνές δίκαιο αποκτά πραγματική ισχύ όταν συνοδεύεται από συνέπεια στην εθνική στρατηγική.
Χρειάζεται σταθερότητα στις θέσεις μας, συμμαχίες και αξιοπιστία. Χρειάζεται η Ελλάδα να γνωρίζει τι διεκδικεί, τι υπερασπίζεται και πού θέτει τα όριά της.
Το δίκαιο χωρίς στρατηγική κινδυνεύει να μείνει διακήρυξη.
Η στρατηγική χωρίς δίκαιο χάνει νομιμοποίηση και διεθνή στήριξη.
Η Ελλάδα χρειάζεται και τα δύο.
Και από την Κάσο αυτή η θέση αποκτά ιδιαίτερο βάρος.
Ένα νησί δεν μετριέται από το μέγεθός του.
Μετριέται από τη θέση του, την ιστορία του, τους ανθρώπους του και τη συμβολή του.
Η Ηρωική Νήσος Κάσος γνωρίζει καλά τι σημαίνει να μετατρέπεται η γεωγραφία σε ιστορία.
Σήμερα η ίδια γεωγραφία τη φέρνει ξανά στο επίκεντρο μιας μεγάλης συζήτησης για την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο GSI είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Πρόκειται για ένα έργο που υπερβαίνει τα όρια μιας απλής ενεργειακής υποδομής.
Συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου, με τη διασύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.
Το πρόγραμμα του Συμποσίου αποτυπώνει ακριβώς αυτές τις προκλήσεις. Θαλάσσιες οριοθετήσεις, ηλεκτρική διασύνδεση, διεθνής ναυσιπλοΐα, ασφάλεια, υβριδικές απειλές, μεταναστευτικές ροές και η θέση της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη.
Αυτό είναι και το μεγάλο ζητούμενο της εποχής μας.
Να μπορούμε να συνδέουμε το διεθνές δίκαιο με τη διεθνή πολιτική. Να υπερασπιζόμαστε τις θέσεις μας με επιχειρήματα, με κανόνες, με συμμαχίες και με σταθερή παρουσία.
Η Ελλάδα πρέπει να παραμένει δύναμη σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Να υπερασπίζεται τα δικαιώματά της.
Να απορρίπτει τα τετελεσμένα.
Θέλω να συγχαρώ θερμά το Κέντρο Διεθνούς Δικαίου και Διπλωματίας, τον Δήμο της Ηρωικής Νήσου Κάσου, τον καθηγητή Στέλιο Περράκη και όλους τους συμμετέχοντες για αυτή την πρωτοβουλία.
Εύχομαι οι εργασίες του Συμποσίου και η «Δήλωση της Κάσου» που θα τις ολοκληρώσει να συμβάλουν ουσιαστικά στον δημόσιο διάλογο για τη θέση της Ελλάδας σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών ανακατατάξεων.
Σας ευχαριστώ.»
