Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου μιλά για την εικόνα της αγοράς στο τέλος της τουριστικής περιόδου, τις εκπτώσεις, την αγοραστική δύναμη των επισκεπτών, τον ανταγωνισμό από τις διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες και την ολοένα μεγαλύτερη εξάπλωση των delivery.
Με την εκπτωτική περίοδο να ολοκληρώνεται και τον Αύγουστο να δίνει τη θέση του στον Σεπτέμβριο, η αγορά της Ρόδου βρίσκεται μπροστά σε έναν πρώτο απολογισμό μιας ακόμη απαιτητικής τουριστικής σεζόν. Οι αυξημένες αφίξεις δεν φαίνεται να έχουν μεταφραστεί σε αντίστοιχη αύξηση των τζίρων των εμπορικών επιχειρήσεων, ενώ η εικόνα παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις από κλάδο σε κλάδο και από το τουριστικό κέντρο προς την περιφέρεια. Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρόδου, Κώστας Σπανός, περιγράφει την κατάσταση και εξηγεί γιατί η αύξηση του τουρισμού δεν σημαίνει αυτομάτως και αύξηση της κατανάλωσης.
Κύριε Σπανέ, καθώς ολοκληρώνεται ο Αύγουστος και μπαίνουμε πλέον στον Σεπτέμβριο, ποια είναι η εικόνα που έχετε για την αγορά της Ρόδου; Και πώς θα χαρακτηρίζατε την εκπτωτική περίοδο;
Οι εκπτώσεις ολοκληρώνονται στο τέλος Αυγούστου και απομένουν πλέον λίγες ημέρες, οπότε υπάρχει ακόμη η δυνατότητα για τους καταναλωτές να κάνουν τις αγορές τους. Μάλιστα, αρκετά καταστήματα προχωρούν αυτές τις τελευταίες ημέρες σε επιπλέον προσφορές.
Σε γενικές γραμμές, όμως, θα έλεγα ότι οι εκπτώσεις ήταν μέτριες σε απόδοση. Δεν υπήρξε κάτι συγκλονιστικό, ούτε κάποια θεαματική αύξηση των πωλήσεων κατά τη συγκεκριμένη εκπτωτική περίοδο.
Η εικόνα της αγοράς είναι μικτή. Υπάρχουν επιχειρήσεις που παρουσιάζουν μια μικρή αύξηση στους τζίρους τους, άλλες που καταγράφουν σημαντική κάμψη και άλλες που παραμένουν περίπου στα ίδια επίπεδα. Είναι ένα φαινόμενο που παρακολουθούμε να εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια και αφορά συγκεκριμένους κλάδους του εμπορίου.
Πώς εξηγείται αυτή η εικόνα, ειδικά από τη στιγμή που η Ρόδος καταγράφει αυξημένες τουριστικές αφίξεις;
Η κίνηση στην αγορά είναι γενικότερα μέτρια. Παρά τις αυξήσεις στις αφίξεις των τουριστών, η αγοραστική δύναμη φαίνεται να παρουσιάζει κάμψη. Υπάρχει κόπωση στους επισκέπτες μας. Και οι ίδιοι αντιμετωπίζουν προβλήματα πληθωρισμού και ακρίβειας στις χώρες τους.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έρχονται στη Ρόδο με έναν πολύ συγκεκριμένο προϋπολογισμό και με μικρότερο διαθέσιμο ποσό για να ξοδέψουν κατά τη διάρκεια των διακοπών τους. Επομένως, η αύξηση των αφίξεων δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη αύξηση της κατανάλωσης στην αγορά.
Ποιοι επισκέπτες φαίνεται να έχουν τη μεγαλύτερη συμβολή στην εμπορική κίνηση;
Οι επισκέπτες από την Τουρκία εξακολουθούν να αποτελούν μια πολύ καλή αγορά για τη Ρόδο. Η επταήμερη βίζα έχει βοηθήσει πάρα πολύ. Αν υπήρχαν δυνατότητες για μεγαλύτερη διάρκεια, θεωρώ ότι θα υπήρχαν άνθρωποι που θα επέλεγαν να έρθουν ξανά και ξανά.
Ακολουθούν άλλες αγορές, με τους Άγγλους, τους Γερμανούς και τους Ιταλούς να έχουν σημαντική παρουσία. Ωστόσο, δεν έχουμε δει κάτι θεαματικό σε σχέση με πέρυσι. Τα νούμερα των αφίξεων αυξάνονται, αλλά οι τζίροι των εμπορικών καταστημάτων παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σταθεροί.
Βέβαια, πρέπει να διαχωρίσουμε την εικόνα του κέντρου, όπου δραστηριοποιούνται πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις, από την εικόνα της περιφέρειας, όπου κυριαρχούν περισσότερα τοπικά καταστήματα. Εκεί παρουσιάζονται και οι μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις.
Ένα ζήτημα που απασχολεί έντονα το λιανεμπόριο είναι ο ανταγωνισμός από τις διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Έχουν αλλάξει τα δεδομένα μετά την επιβολή του τέλους στα μικρά δέματα;
Τα πρώτα στοιχεία που έχουμε επιβεβαιώνουν σε μεγάλο βαθμό αυτό που είχαμε εκτιμήσει. Υπήρξε μια αρχική κάμψη, όχι ιδιαίτερα μεγάλη, αλλά πάντως καταγράφηκε μια ανακοπή του όγκου των πακέτων. Τώρα καταναλωτές και πλατφόρμες προσπαθούν να δουν πώς θα διαχειριστούν τα νέα δεδομένα.
Στις πολύ μικρές παραγγελίες, το τέλος έχει επηρεάσει αρκετά την εξέλιξή τους. Όταν πρόκειται για προϊόντα πολύ μικρής αξίας, πλέον ο καταναλωτής μπορεί να θεωρήσει ότι δεν τον συμφέρει να τα αγοράσει από μια ηλεκτρονική πλατφόρμα, ιδιαίτερα όταν συνυπολογίζεται το πρόσθετο κόστος.
Στις μεγαλύτερες παραγγελίες, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Για παραγγελίες άνω των 100 ευρώ δεν βλέπουμε κάποια πολύ σημαντική μείωση στον αριθμό των πακέτων. Το κόστος μπορεί να καλύπτεται μέσα από εκπτώσεις, προσφορές ή άλλες εμπορικές πρακτικές που χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες για να διατηρήσουν και να αυξήσουν τις πωλήσεις τους.
Άρα, το ηλεκτρονικό εμπόριο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική απειλή για το φυσικό κατάστημα;
Αναμφίβολα. Το ηλεκτρονικό εμπόριο εξακολουθεί να είναι ένας από τους σημαντικότερους ανταγωνιστές του φυσικού εμπορίου. Και δεν αφορά μόνο τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αφορά ακόμη και τις μεγάλες εμπορικές επιχειρήσεις.
Ο καταναλωτής έχει πλέον πολλές επιλογές και μπορεί να συγκρίνει τιμές, προϊόντα και προσφορές μέσα σε λίγα λεπτά. Αυτό δημιουργεί ένα πολύ διαφορετικό περιβάλλον για το παραδοσιακό κατάστημα, το οποίο πρέπει να προσαρμοστεί.
Ένα άλλο φαινόμενο που αλλάζει τις καταναλωτικές συνήθειες είναι η μεγάλη ανάπτυξη των delivery. Πόσο επηρεάζει αυτό την αγορά;
Το delivery έχει ασφαλώς τον δικό του ρόλο. Η παράδοση προϊόντων έχει αναπτυχθεί πάρα πολύ, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Προσφέρει λύσεις σε ανθρώπους που έχουν δυσκολίες μετακίνησης, είναι υπεραπασχολημένοι ή αντιμετωπίζουν άλλες πρακτικές δυσκολίες.
Διάβαζα πρόσφατα μια μελέτη από την Ολλανδία που αφορούσε ακριβώς αυτό το θέμα. Εξέταζε τους λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι επιλέγουν να παραγγείλουν προϊόντα. Ένα σημαντικό ποσοστό των παραγγελιών χαρακτηριζόταν ως παραγγελίες «τεμπελιάς». Δηλαδή, ο άνθρωπος βρίσκεται στο σπίτι, δεν θέλει να μετακινηθεί για να πάρει έναν καφέ ή το πρωινό του και επιλέγει να το παραγγείλει.
Ωστόσο, υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η παράδοση προϊόντων είναι πραγματικά αναγκαία.
Βεβαίως. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να μετακινούνται και παραγγέλνουν ακόμη και τα βασικά είδη διατροφής τους, από φρούτα και λαχανικά μέχρι κρέας και άλλα προϊόντα.
Στη Ρόδο, μάλιστα, η παράδοση προϊόντων έχει ιδιαίτερη χρησιμότητα σε απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και στα γύρω νησιά. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου, για παράδειγμα, προϊόντα παραδίδονται με προγραμματισμένο τρόπο ακόμη και μέσω πλοίου σε νησιά όπως η Χάλκη. Έτσι, ο κάτοικος δεν χρειάζεται πλέον να μετακινηθεί στην πόλη για να προμηθευτεί τα τρόφιμα ή τα ψώνια του.
Αυτό έχει διευκολύνει πολλούς ανθρώπους και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για όσους έχουν περιορισμένη δυνατότητα μετακίνησης.
Από εκεί και πέρα, όμως, θεωρώ ότι κάπου έχουμε παρακάνει. Η ευκολία είναι σημαντική, αλλά πρέπει να δούμε και πώς διαμορφώνει τις καταναλωτικές συνήθειες και τελικά τι σημαίνει αυτό για την ίδια την αγορά και τη λειτουργία της πόλης.
