Η πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Κω μιλά για τις πρωτοβουλίες της Αυτοδιοίκησης και των τοπικών φορέων για την προσέλκυση γιατρών στα νησιά, τις μεγάλες ελλείψεις σε κρίσιμες ειδικότητες και την ανάγκη να μετατραπούν τα αποσπασματικά κίνητρα σε μια σταθερή, θεσμοθετημένη πολιτική για τη νησιωτική υγεία.
Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες του Δήμου Ρόδου, της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου για την ενίσχυση των γιατρών και την προσέλκυση υγειονομικού προσωπικού στα νησιά επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα διαχρονικό ζήτημα: την επαρκή στελέχωση των δημόσιων δομών υγείας στις νησιωτικές περιοχές.
Οι τελευταίες πρωτοβουλίες της Αυτοδιοίκησης και των τοπικών φορέων για την προσέλκυση γιατρών στα νησιά δημιουργούν μεγαλύτερη αισιοδοξία;
Χαιρετίζω ξεκάθαρα και τις δύο πρωτοβουλίες, οι οποίες έρχονται να ενωθούν με άλλες προσπάθειες που έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια από τοπικούς φορείς και την Αυτοδιοίκηση. Φαίνεται πλέον ότι η γενικότερη Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει αντιληφθεί τη δυσκολία που υπάρχει στην κάλυψη των θέσεων των γιατρών στις παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιηθούν τόσο οι οικονομικές όσο και οι θεσμικές δυνατότητες που υπάρχουν, προκειμένου να αντιμετωπιστεί ένα πρόβλημα το οποίο είναι δεδομένο. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι πέρα από τους αριθμούς και τα χρήματα που δίνονται, αυτό που πραγματικά κάνει τη διαφορά είναι η θεσμική μετατόπιση. Αναγνωρίζεται πλέον ότι η στέγαση και η υποστήριξη του γιατρού σε ένα νησί αποτελεί μέρος της υγειονομικής ασφάλειας του τόπου και είναι απαραίτητη τόσο για την εξέλιξη όσο και για την ανάπτυξη των νησιών μας.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι να υπάρξει ανταπόκριση από τους γιατρούς;
Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Πρέπει να επικοινωνήσουμε αυτή τη νέα δυναμική και τις δυνατότητες που δημιουργούνται από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ο καθένας από τη δική του πλευρά πρέπει να δημοσιοποιήσει αυτές τις δυνατότητες και να προσπαθήσουμε να πείσουμε τους Έλληνες γιατρούς να παραμείνουν στην Ελλάδα και, αντί να επιλέξουν το εξωτερικό, να επιλέξουν όχι απλώς τη χώρα μας αλλά και τα νησιά της Ελλάδας.
Δεν είναι εύκολο. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι τα νησιά δεν ανταγωνίζονται μόνο την Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη. Ανταγωνίζονται άλλες ευρωπαϊκές πόλεις και χώρες, όπως η Ουγγαρία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, που προσφέρουν διαφορετικού τύπου κίνητρα και δυνατότητες επαγγελματικής και επιστημονικής εξέλιξης.
Επομένως, πρέπει να φανούμε αντάξιοι των προσδοκιών των συναδέλφων που θα επιλέξουν να έρθουν στα νησιά μας. Είναι ένα μεγάλο στοίχημα, το οποίο είμαστε υποχρεωμένοι να κερδίσουμε.
Ποιοι έχουν ευθύνη να συμβάλουν σε αυτή την προσπάθεια;
Ουσιαστικά, όλοι. Όσοι ασχολούμαστε με την ιατρική, όσοι έχουμε θεσμικό ή πολιτικό ρόλο και, φυσικά, όσοι ενδιαφερόμαστε για τους κατοίκους και τον τουρισμό μας. Είτε σε θεσμικό είτε σε πολιτικό είτε ακόμη και σε κοινωνικό επίπεδο, έχουμε υποχρέωση να βρούμε λύσεις και να ενισχύσουμε τις λύσεις που αυτή τη στιγμή δίνονται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Παράλληλα, όμως, αυτές οι πρωτοβουλίες έρχονται να προσθέσουν σε αυτό που οφείλει να κάνει η Πολιτεία και το αρμόδιο υπουργείο. Από εδώ και πέρα, πέρα από τη δική μας υποχρέωση να επικοινωνήσουμε τα συγκεκριμένα κίνητρα, αυτά θα πρέπει να θεσμοθετηθούν και να αποτελέσουν μέρος μιας συνολικής πολιτικής της Πολιτείας.
Δηλαδή θεωρείτε ότι χρειάζεται ένα ενιαίο πλαίσιο για όλα τα νησιά;
Ακριβώς. Τα κίνητρα θα πρέπει να γίνουν οριζόντια και να αφορούν όλα τα νησιά. Γιατί μιλάμε για τη Ρόδο και την Κω, αλλά μήπως πρέπει στην ίδια διαδικασία να ενταχθούν το Καστελλόριζο, το Αγαθονήσι, η Λειψοί και τόσα άλλα νησιά που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα;
Είναι κάτι που χρειαζόμαστε συνολικά. Επαναλαμβάνω ότι χαιρετίζω απόλυτα τις συγκεκριμένες κινήσεις. Δεν τις υποτιμώ σε τίποτα. Αντιθέτως, θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά σημαντικές. Απλώς δεν μπορούμε να μείνουμε μόνο σε αυτές. Η Πολιτεία πρέπει να ολοκληρώσει, με δική της ευθύνη, μια πολιτική που θα δίνει στα νησιά μια πραγματική και μακροπρόθεσμη προοπτική.
Είναι πολύ σημαντική η τριετής οικονομική ενίσχυση που προβλέπεται στη Ρόδο, όπως επίσης και οι κατοικίες που θα διατεθούν για υγειονομικούς από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Σημαντική είναι και η αξιοποίηση διαθέσιμων διαμερισμάτων από τον Δήμο Κω, όπως και οι προσπάθειες που έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια από τοπικούς φορείς. Όμως πρόκειται για μεμονωμένες κινήσεις, οι οποίες κάποια στιγμή πρέπει να γίνουν μέρος μιας ολοκληρωμένης πολιτικής.
Ποιες είναι σήμερα οι ειδικότητες στις οποίες εντοπίζονται οι μεγαλύτερες ελλείψεις στα Δωδεκάνησα;
Θα έλεγα ότι δεν διαφέρουμε ιδιαίτερα από την υπόλοιπη Ελλάδα. Υπάρχει έλλειψη σε παθολόγους και υπάρχει δυσκολία στην εξεύρεση παιδιάτρων, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά το Νοσοκομείο της Κω. Γενικότερα, υπάρχει δυσκολία σε ειδικότητες που έχουν μεγάλη αναμονή σε ό,τι αφορά την εξειδίκευση και στη συνέχεια απαιτούν από τον γιατρό μια εξαιρετικά απαιτητική καθημερινότητα.
Ειδικά οι παθολόγοι καλούνται να αντιμετωπίσουν μια πολύ δύσκολη καθημερινότητα στα νησιά. Την ίδια στιγμή, έχουν τη δυνατότητα να εργαστούν αλλού και να εξειδικευτούν σε αντικείμενα που ενδεχομένως τους καλύπτουν περισσότερο επιστημονικά. Γι’ αυτό και η προσέλκυση αυτών των ειδικοτήτων αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση.
Άρα τα οικονομικά και στεγαστικά κίνητρα, όσο σημαντικά κι αν είναι, δεν αρκούν από μόνα τους;
Είναι εξαιρετικά σημαντικά και πραγματικά αξίζουν συγχαρητήρια στους ανθρώπους που τα κάνουν πράξη. Από την άλλη πλευρά, πρέπει να περάσουμε και στο θεσμικό επίπεδο. Κάποια στιγμή ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος, το υπουργείο και όλοι οι αρμόδιοι φορείς πρέπει να καθίσουν γύρω από ένα τραπέζι και να εξετάσουν συνολικά το πρόβλημα.
Να δούμε ποιες ειδικότητες λείπουν, γιατί δεν έρχονται γιατροί σε αυτές τις ειδικότητες, πώς πρέπει να μεταμορφώσουμε τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η εκπαίδευση, αν χρειάζεται να ανοίξουν περισσότερες θέσεις, αν πρέπει να μειωθούν κάποιες άλλες και αν πρέπει να εξειδικεύσουμε περισσότερο τους γιατρούς μας.
Χρειάζεται, δηλαδή, μια γενικότερη και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση. Είναι δεδομένο ότι υπάρχουν κενά και προβλήματα.
Υπάρχει, ωστόσο, ένα στοιχείο που σας κάνει να αισιοδοξείτε;
Το μεγαλύτερο βήμα που γίνεται αυτή τη στιγμή είναι ότι αναγνωρίζεται πλέον οριζόντια από όλους πως υπάρχει πρόβλημα στην υγειονομική κάλυψη των δημόσιων δομών. Και αυτό είναι το πρώτο βήμα. Τη στιγμή που αναγνωρίζεις ένα πρόβλημα, μπορείς να μπεις στη διαδικασία να το λύσεις.
Βλέπουμε προσπάθειες από την Περιφέρεια, από τους δήμους και από άλλους φορείς στη Ρόδο, στην Κω και σε πολλά ακόμη νησιά. Όμως αυτό δεν αρκεί. Πρέπει πραγματικά να υπάρξει ολοκληρωμένη αντιμετώπιση.
Προς αυτή την κατεύθυνση θα κινηθεί και ο Ιατρικός Σύλλογος Κω την επόμενη τετραετία μαζί με τους ιατρικούς συλλόγους των νησιών. Στόχος μας είναι να συμβάλουμε ώστε οι προσπάθειες που γίνονται σήμερα να αποκτήσουν διάρκεια, να ενισχυθούν και τελικά να ενταχθούν σε μια σταθερή πολιτική για την υγεία στα νησιά. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να μιλάμε με αυτοπεποίθηση για το μέλλον της νησιωτικής υγείας.
