Με την κυρίαρχη εικόνα μετά τη Σύνοδο να δείχνει την Ευρώπη διχασμένη και με τη σύγκρουση ανάμεσα στους «φειδωλούς» του Βορρά και τις χώρες του Νότου και της Ανατολικής Ευρώπης να καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τη λήψη άμεσων αποφάσεων. Όλα αυτά την ώρα που η ενεργειακή ακρίβεια συνιστά βραδυφλεγή βόμβα για τη συνοχή των ευρωπαϊκών κοινωνιών ενόψει ενός πολύ δύσκολου χειμώνα. Στο ζήτημα της ενέργειας οι Ευρωπαίοι ηγέτες συζήτησαν τον αντίκτυπο της γεωπολιτικής συγκυρίας στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και στις τιμές των καυσίμων και του πετρελαίου θέρμανσης, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στους πολίτες, ιδιαίτερα στους πιο ευάλωτους, όπως επίσης στη βιομηχανία και στην ευρύτερη οικονομία.
Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που εγκρίθηκαν τα ξημερώματα της Παρασκευής έπειτα από τέσσερις διαφορετικές φάσεις διαπραγματεύσεων και μαραθώνιο συνεδριάσεων, κινήθηκαν μεν σε κατεύθυνση που ικανοποιεί εν μέρει την Αθήνα, μένουν ωστόσο ανοιχτά πρωτεύοντα ζητήματα. Και αυτό καθώς, παρά τις έντονες πιέσεις της ελληνικής πλευράς και προσωπικά του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά και άλλων ηγετών, όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, το τελικό κείμενο περιορίζεται σε γενικές αναφορές, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόσθετες προτάσεις χωρίς άλλα χειροπιαστά αποτελέσματα. Υπενθυμίζεται πως η ελληνική πλευρά επιδιώκει να δοθεί στα κράτη η δυνατότητα να υπερβαίνουν εκτάκτως τις οροφές δαπανών προκειμένου να χρηματοδοτούν πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στήριξη των πολιτών.
Ενεργειακό κόστος: Τι πέτυχε η Ελλάδα και τι ζητά η Αθήνα για το ETS
Η Ελλάδα, μαζί με 17 ακόμη χώρες, πέτυχε τελικά να αποτυπωθεί στο κείμενο η ανάγκη εξέτασης πρόσθετων, στοχευμένων και προσωρινών μέτρων για την ανάσχεση του υψηλού ενεργειακού κόστους, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές εθνικές ιδιαιτερότητες. Υπό αυτή την έννοια κυβερνητικές πηγές απέδιδαν ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη αναφορά καθώς και στη διασφάλιση ότι θα εξεταστεί η περαιτέρω αναβολή εφαρμογής του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) προκειμένου να αποτραπεί νέα δραματική επιβάρυνση στα καύσιμα και στη θέρμανση. Σε κάθε περίπτωση θεωρείται σημαντικό το γεγονός ότι αντιλήφθηκαν και οι πιο σκληροί του Βορρά καθώς και οι υπέρμαχοι της πράσινηςμετάβασης ότι έχει σημασία η περαιτέρω αναβολή της εφαρμογής του νέου ευρωπαϊκού συστήματος για τη μείωση των ρύπων. «Ιδιαίτερη σημασία επίσης έχει η αναφορά στις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη, καθώς αναγνωρίζεται η ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους εθνικές ιδιαιτερότητες», σχολίαζαν οι ίδιες κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα.
Παρά ταύτα, η γενικότερη αίσθηση παραμένει, δηλαδή, αυτή της χρονικής μετάθεσης των πραγματικών λύσεων και των καθυστερήσεων που συνεπάγονται, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να υπογραμμίζει από τις Βρυξέλλες την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων, τονίζοντας ότι «η παρατεταμένη ακρίβεια δοκιμάζει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς και τροφοδοτεί τον λαϊκισμό». Πλέον αναμένονται οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του θέματος.
Προϋπολογισμός ΕΕ 2028-2034: Η σύγκρουση Βορρά και Νότου για τα 2 τρισ. ευρώ
Σφοδρή σύγκρουση όμως καταγράφεται και γύρω από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034. Το βόρειο μπλοκ των «φειδωλών» κρατών, με επικεφαλής τη Γερμανία, απαιτεί αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία και συγκράτηση των συνολικών δαπανών, απορρίπτοντας την αρχική πρόταση της Κομισιόν για έναν προϋπολογισμό που θα προσεγγίζει τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ. Το βόρειο μπλοκ πιέζει για δραστικές περικοπές της τάξης του 8% έως 11% σε παραδοσιακούς πυλώνες, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η Πολιτική Συνοχής (ταμεία ΕΣΠΑ), προκειμένου οι πόροι να κατευθυνθούν κατά προτεραιότητα σε νέες ανάγκες, όπως η ευρωπαϊκή άμυνα, η ασφάλεια των συνόρων, η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα. Στη διελκυστίνδα αυτή η Γαλλία κρατά μια σύνθετη στάση, συμμαχώντας με τον Νότο για την προστασία των αγροτικών επιδοτήσεων, ενώ παράλληλα πιέζει για τη θεσμοθέτηση αποκλειστικά της ευρωπαϊκής συμμετοχής στο SAFE και όχι τρίτων χωρών, θέλοντας προφανώς να θωρακίσει τα συμφέροντα της ισχυρής γαλλικής πολεμικής βιομηχανίας.
Οι «κόκκινες γραμμές» της Ελλάδας για την ΚΑΠ και τα κονδύλια συνοχής
Σε αυτό το γενικότερο κλίμα η Ελλάδα και οι «Φίλοι της Συνοχής» χαράζουν αδιαπραγμάτευτες «κόκκινες γραμμές». Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά τόσο τις οριζόντιες περικοπές της συμβιβαστικής πρότασης της ιρλανδικής προεδρίας στα 1,62 τρισ. ευρώ όσο και τα ακραία αιτήματα των «φειδωλών» για περικοπές στην ΚΑΠ και στο Ταμείο Συνοχής, υποστηρίζοντας σταθερά ότι αν η Ευρώπη επιθυμεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις και στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης χωρίς να θυσιάσει την περιφερειακή ανάπτυξη και τον πρωτογενή τομέα, οφείλει να καταρτίσει προϋπολογισμό κοντά στα 2 τρισ. ευρώ. Η τελική έκβαση παραμένει ανοιχτή, με τις οριστικές αποφάσεις να μετατίθενται αναπόφευκτα για τις επόμενες Συνόδους Κορυφής, χωρίς κανείς σε αυτήν τη φάση να εκφράζει βεβαιότητα ότι θα υπάρξει συμφωνία, κάτι που σημαίνει ότι όλα τα ζητήματα ενδέχεται να παραπεμφθούν προς λύση στις αρχές του 2027.
Η συνάντηση Μητσοτάκη και Μεϊμαράκη
Εν τω μεταξύ στο περιθώριο των εργασιών ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στις Βρυξέλλες με τον ευρωβουλευτή και πρώην πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, Ευάγγελο Μεϊμαράκη. Η συνάντηση των δύο έγινε σε θερμό κλίμα, διαψεύδοντας τη σχετική παραφιλολογία περί ψυχρών σχέσεων λόγω της απουσίας του κ. Μεϊμαράκη από την εκδήλωση για τα γενέθλια της ΝΔ. Οι κύριοι Μητσοτάκης και Μεϊμαράκης συζήτησαν για τα ζητήματα που απασχολούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα καθώς και για θέματα της τρέχουσας ευρωπαϊκής επικαιρότητας.
Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή
