Αντισύλληψη, εγκυμοσύνη, λοχεία και εμμηνόπαυση επηρεάζουν διαφορετικά τον κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γυναίκες
Έως και 20 φορές υψηλότερος μπορεί να είναι ο κίνδυνος φλεβικής θρομβοεμβολής τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό, σε σύγκριση με τις γυναίκες που δεν κυοφορούν. Η εγκυμοσύνη, η αντισύλληψη και η ορμονική θεραπεία στην εμμηνόπαυση αποτελούν επίσης περιόδους και παράγοντες που μπορεί να μεταβάλλουν τον κίνδυνο, σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει το Ινστιτούτο Μελέτης και Εκπαίδευσης στη Θρόμβωση και στην Αντιθρομβωτική Αγωγή (ΙΜΕΘΑ), με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης.
Για τις περισσότερες υγιείς γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, ο απόλυτος κίνδυνος θρόμβωσης παραμένει χαμηλός. Ωστόσο, σύμφωνα με το ΙΜΕΘΑ, αυξάνεται με τη χρήση ορμονικής αντισύλληψης που περιέχει οιστρογόνα, όπως τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά χάπια, τα διαδερμικά επιθέματα και ο κολπικός δακτύλιος, σε σύγκριση με τη μη χρήση ορμονικής αντισύλληψης.
Εγκυμοσύνη και λοχεία: Πότε αυξάνεται περισσότερο ο κίνδυνος
Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο κίνδυνος φλεβικής θρομβοεμβολής αυξάνεται περίπου 4 έως 5 φορές. Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το ΙΜΕΘΑ, κατά τις πρώτες έξι εβδομάδες μετά τον τοκετό, όταν ο κίνδυνος μπορεί να είναι περίπου 20 φορές υψηλότερος σε σύγκριση με γυναίκες που δεν κυοφορούν.
Σημαντικό ρόλο παίζει, ωστόσο, το ατομικό προφίλ κάθε γυναίκας. Προηγούμενο επεισόδιο θρόμβωσης, κληρονομικές διαταραχές της πήξης, κάπνισμα, παχυσαρκία, ηλικία και ορισμένα νοσήματα μπορούν να επηρεάσουν τον κίνδυνο. Αυξημένο κίνδυνο μπορεί επίσης να έχουν ασθενείς με καρκίνο, διαβήτη ή καρδιοπάθεια.
Τι ισχύει στην εμμηνόπαυση
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο τρόπος χορήγησης της ορμονικής θεραπείας κατά την εμμηνόπαυση. Σύμφωνα με το ΙΜΕΘΑ, η από του στόματος θεραπεία με οιστρογόνα συνδέεται με περίπου 2 έως 3 φορές αυξημένο κίνδυνο φλεβικής θρομβοεμβολής, ενώ η διαδερμική χορήγηση οιστρογόνων συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο.
Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί υπογραμμίζουν τη σημασία της εκτίμησης του ατομικού κινδύνου πριν από την έναρξη ορμονικής θεραπείας.
«Ο κίνδυνος θρόμβωσης δεν είναι ίδιος σε όλη τη ζωή μιας γυναίκας. Αλλάζει με την αντισύλληψη, την εγκυμοσύνη, τη λοχεία και την εμμηνόπαυση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει να φοβούνται αυτές τις φυσιολογικές φάσεις της ζωής ή τις θεραπευτικές επιλογές τους, αλλά ότι είναι σημαντικό να γνωρίζουν τους προσωπικούς τους παράγοντες κινδύνου», επισημαίνει ο κ. Αλέξανδρος Τσελέπης, Ομότιμος Καθηγητής Κλινικής Βιοχημείας, Διευθυντής του Ερευνητικού Κέντρου Αθηροθρόμβωσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και μέλος του ΔΣ του ΙΜΕΘΑ.
Τα συμπτώματα που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση
Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση μπορεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, να εκδηλωθεί με πόνο ή ευαισθησία στο πόδι, πρήξιμο, ερυθρότητα ή αλλαγή χρώματος και αίσθημα θερμότητας.
Στην περίπτωση πνευμονικής εμβολής, συμπτώματα όπως ξαφνική δύσπνοια, γρήγορη αναπνοή, πόνος στο στήθος που επιδεινώνεται με τη βαθιά αναπνοή, ζάλη ή λιποθυμία και αιμόπτυση απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
«Οι γυναίκες πρέπει να γνωρίζουν σε ποιες περιόδους της ζωής τους αυξάνεται ο κίνδυνος, να συζητούν με τον γιατρό τους πριν από κάθε ορμονική θεραπεία και να αναζητούν άμεσα ιατρική βοήθεια όταν εμφανίζουν συμπτώματα», τονίζει ο κ. Δημήτρης Ρίχτερ, Καρδιολόγος και Πρόεδρος του ΙΜΕΘΑ.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θρόμβωσης, το ΙΜΕΘΑ επισημαίνει τη σημασία της συζήτησης με τον γιατρό για το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό πριν από την έναρξη ορμονικής αντισύλληψης ή ορμονικής θεραπείας στην εμμηνόπαυση, αλλά και κατά την εγκυμοσύνη και μετά τον τοκετό, ώστε η εκτίμηση του κινδύνου και οι σχετικές αποφάσεις να εξατομικεύονται.
