Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη, ο Διευθυντής της Νεφρολογικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου, Χρήστος Παλιούρας, ανοίγει τα χαρτιά του για την καθημερινή μάχη που δίνεται στο νοσοκομείο.
Με αφορμή την επικαιρότητα και τα τραγικά περιστατικά που είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικά με παράνομες ιατρικές θεραπείες σε ιδιωτικά ιατρεία και τον θάνατο του δημοφιλούς τραγουδιστή, Γιώργου Μαζωνάκη, ο κ. Παλιούρας ξεκαθαρίζει το τοπίο γύρω από εξειδικευμένες επεμβατικές μεθόδους όπως η πλασμαφαίρεση, τονίζοντας τους σοβαρούς κινδύνους που ελλοχεύουν όταν αυτές εφαρμόζονται εκτός νοσοκομειακού πλαισίου. Παράλληλα, περιγράφει το έργο της Μονάδας Τεχνητού Νεφρού και της Περιτοναϊκής Κάθαρσης που καλύπτουν όλη τη Δωδεκάνησο, αποκαλύπτει τα σχέδια για επέκταση σε τρίτη βάρδια και στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα ελπίδας για τη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ
Η λειτουργία της Κλινικής και οι ανάγκες στα Δωδεκάνησα
Κύριε Παλιούρα, θα θέλαμε να μας δώσετε μια εικόνα για την κατάσταση στη Νεφρολογική Κλινική του Νοσοκομείου Ρόδου. Ποιο είναι το εύρος των αναγκών που καλύπτετε καθημερινά;
Η Νεφρολογική Κλινική του Νοσοκομείου μας, αποτελείται από τη Μονάδα Τεχνητού Νεφρού, όπου οι ασθενείς υποβάλλονται σε θεραπεία με αιμοκάθαρση, καθώς και από τη Μονάδα Περιτοναϊκής Κάθαρσης, η οποία διαθέτει 8 αναπτυγμένες κλίνες. Εκεί εξυπηρετούμε τους ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας με περιτοναϊκή κάθαρση, ενώ ταυτόχρονα καλύπτουμε όλα τα νοσοκομειακά περιστατικά που χρήζουν νοσηλείας.
Αυτή τη στιγμή, η κλινική μας εξυπηρετεί σε τακτική βάση 65 ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση και περίπου 20 ασθενείς που υποβάλλονται σε περιτοναϊκή κάθαρση. Πρέπει να σημειώσουμε ότι η κάλυψη αυτή δεν αφορά μόνο τη Ρόδο, αλλά και άλλα νησιά της Δωδεκανήσου στα οποία δεν υπάρχει δυνατότητα αιμοκάθαρσης.
Πώς διαμορφώνεται το πρόγραμμα με τις βάρδιες και ποια είναι η κατάσταση όσον αφορά τον εξοπλισμό και το προσωπικό;
Η Μονάδα Τεχνητού Νεφρού λειτουργεί αυτή τη στιγμή σε δύο βάρδιες, οι οποίες είναι πλήρεις. Βρισκόμαστε σε συζητήσεις με τη διοίκηση του νοσοκομείου προκειμένου να ανοίξουμε και τρίτη βάρδια, ώστε να εξυπηρετήσουμε ακόμη καλύτερα τις αυξημένες ανάγκες. Για να επιτευχθεί αυτό, ασφαλώς θα χρειαστούμε επιπλέον νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό, το οποίο είναι πάντα απαραίτητο.
Όσον αφορά τον τεχνολογικό εξοπλισμό, τα νέα είναι πολύ ευχάριστα. Το νοσοκομείο διαθέτει μηχανήματα αιμοκάθαρσης τελευταίας τεχνολογίας, καθώς και αντίστοιχο σύγχρονο εξοπλισμό για την περιτοναϊκή κάθαρση. Επιπλέον, διαθέτουμε τρία φορητά μηχανήματα συνεχών μεθόδων κάθαρσης, τα οποία χρησιμοποιούμε για την υποστήριξη βαρέως πασχόντων ασθενών σε όλο το νοσοκομείο – όπως στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) ή σε άλλες κλινικές όταν ζητηθεί νεφρολογική συνδρομή.
Πλασμαφαίρεση: Επιστημονικά κριτήρια και αυστηρές ενδείξεις
Τα μηχανήματα αυτά εκτελούν και εξειδικευμένες μεθόδους, όπως η πλασμαφαίρεση. Πρόκειται για μια επεμβατική πράξη που ήρθε δραματικά στην επικαιρότητα πρόσφατα, με αφορμή τραγικά συμβάντα και απώλειες ανθρώπινων ζωών που απασχόλησαν το πανελλήνιο. Γίνεται η μέθοδος αυτή στο Νοσοκομείο Ρόδου;
Τα μηχανήματα συνεχών μεθόδων που διαθέτουμε εκτελούν όλες τις μεθόδους εξωνεφρικής κάθαρσης, μεταξύ των οποίων και την πλασμαφαίρεση. Είναι μια θεραπευτική επεμβατική πράξη που πραγματοποιείται κανονικά στο νοσοκομείο μας όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις.
Ωστόσο, οφείλουμε να είμαστε απολύτως σαφείς: Η πλασμαφαίρεση είναι μια εξαιρετικά σοβαρή ιατρική μέθοδος. Δεν εφαρμόζεται αλόγιστα. Έχει συγκεκριμένες, αυστηρές ιατρικές ενδείξεις και αφορά βαριά νοσήματα με σοβαρή κλινική πορεία. Χρησιμοποιείται κυρίως σε εξειδικευμένες νευρολογικές, αιματολογικές ή αγγειολογικές και ανοσολογικές παθήσεις.
Τι ακριβώς συμβαίνει κατά την πλασμαφαίρεση και γιατί θεωρείται τόσο υψηλού κινδύνου;
Κατά την πλασμαφαίρεση γίνεται διαχωρισμός και αφαίρεση του πλάσματος του αίματος, ώστε να απομακρυνθούν παθολογικές αλλεργικές, ανοσολογικές πληροφορίες ή τοξικές πρωτεΐνες και αντισώματα. Επειδή πρόκειται για μια επεμβατική διαδικασία που παρεμβαίνει άμεσα στο κυκλοφορικό και ανοσοποιητικό σύστημα, ενέχει τον κίνδυνο πληθώρας επιπλοκών.
Οι επιπλοκές αυτές μπορεί να ποικίλλουν: από ήπιες αλλεργικές αντιδράσεις έως πολύ σοβαρές αιμοδυναμικές αστάθειες, ηλεκτρολυτικές διαταραχές, απότομη πτώση της πίεσης, λοιμώξεις ή ακόμη και σοβαρά επεισόδια που απειλούν τη ζωή.
«Αδιανόητο να γίνεται πλασμαφαίρεση σε ιδιωτικά ιατρεία για αντιγήρανση»
Με βάση αυτά που περιγράφετε, προκαλεί σοκ το γεγονός ότι κάποιοι υπόσχονται «νεότητα», «αναζωογόνηση κυττάρων» ή «καθαρισμό αίματος» μέσω πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικά ιατρεία.
Θεωρώ προσωπικά αδιανόητο αυτό που συνέβη και αυτά που ακούγονται. Η πλασμαφαίρεση διενεργείται αποκλειστικά και μόνο σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Απαιτεί εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό με εμπειρία, το οποίο βρίσκεται συνεχώς πάνω από τον ασθενή, έτοιμο να αντιμετωπίσει άμεσα οποιαδήποτε επιπλοκή.
Πίσω από τη διαδικασία αυτή πρέπει να υπάρχει η υποδομή που διαθέτει μόνο ένα οργανωμένο νοσοκομείο: άμεση πρόσβαση σε υποστήριξη από άλλες ειδικότητες, δυνατότητα μεταφοράς σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας αν χρειαστεί, και πλήρης εργαστηριακός έλεγχος. Το να υπόσχεται κανείς σε έναν πολίτη ότι θα πάει σε ένα ιδιωτικό ιατρείο για να κάνει πλασμαφαίρεση ώστε «να γίνει 20 χρόνια νεότερος» δεν είναι απλώς επιστημονικά ατεκμήριωτο· είναι επικίνδυνο και ηθικά απαράδεκτο.
Πού οφείλεται, κατά τη γνώμη σας, το γεγονός ότι ο κόσμος συχνά πείθεται από τέτοιες απατηλές υποσχέσεις;
Ο κόσμος, πολλές φορές, λόγω έλλειψης εξειδικευμένων γνώσεων, ακούει υποσχέσεις για γρήγορα και θεαματικά αποτελέσματα. Όταν κάποιος επιθυμεί πολύ κάτι —όπως την ευεξία ή τη διατήρηση της νεότητας— είναι εύκολο να παρασυρθεί, ειδικά όταν οι πληροφορίες μεταδίδονται ανεξέλεγκτα από στόμα σε στόμα.
Όμως, ο γιατρός δεν πρέπει να βλέπει τον άνθρωπο ως «πελάτη» ή «τροφοδότη» οικονομικών οφελών, αλλά ως ασθενή που χρειάζεται υπεύθυνη καθοδήγηση. Υπάρχει τεράστια ευθύνη, τόσο σε όποιον τάζει ανεφάρμοστες και επικίνδυνες θεραπείες, όσο και στην ανάγκη του πολίτη να διασταυρώνει τις πληροφορίες. Απαιτείται αυστηρός έλεγχος από τους αρμόδιους φορείς. Δεν μπορεί ο καθένας να λειτουργεί ανεξέλεγκτα.
Η ζωή με τη νεφρική νόσο και η μεγάλη ελπίδα της μεταμόσχευσης
Αφήνοντας πίσω αυτές τις έκνομες πρακτικές, ας επιστρέψουμε στους πραγματικούς μαχητές της ζωής: τους νεφροπαθείς. Πόσο δύσκολη είναι η καθημερινότητά τους;
Η χρόνια νεφρική νόσος είναι μια βαριά, προοδευτική πάθηση που επηρεάζει σχεδόν όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Απαιτεί τεράστια ψυχική και σωματική αντοχή από τον ασθενή. Γι’ αυτό και η ειλικρίνεια μεταξύ γιατρού και ασθενούς είναι θεμελιώδης. Ο αμοιβαίος σεβασμός και η σωστή ενημέρωση γλυκαίνουν, όσο είναι δυνατόν, την ταλαιπωρία αυτών των ανθρώπων.
Οι θεραπείες υποκατάστασης, όπως η αιμοκάθαρση και η περιτοναϊκή κάθαρση —η οποία είναι μια εξαιρετική μέθοδος που προσφέρει μεγαλύτερη ανεξαρτησία στον ασθενή και δεν τη γνωρίζει αρκετά ο κόσμος— κρατούν τους ασθενείς στη ζωή με καλή ποιότητα.
Ποια είναι όμως η οριστική λύση για έναν παρατεταμένο νεφροπαθή;
Η αληθινή ιατρική απάντηση και η πληρέστερη θεραπεία είναι η μεταμόσχευση νεφρού. Στη Νεφρολογική Κλινική του Νοσοκομείου Ρόδου δίνουμε μεγάλη έμφαση στον προ-μεταμοσχευτικό έλεγχο. Προετοιμάζουμε συστηματικά τους ασθενείς μας, διενεργούμε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις και τους εγγράφουμε στη εθνική λίστα μεταμοσχεύσεων.
Ήδη αρκετοί ασθενείς μας έχουν καταφέρει να μεταμοσχευθούν με επιτυχία τα τελευταία χρόνια, αλλάζοντας ριζικά τη ζωή τους. Στόχος μας είναι να ευαισθητοποιήσουμε ακόμη περισσότερο την κοινωνία για τη δωρεά οργάνων, ώστε όλο και περισσότεροι συνάνθρωποί μας να αποκτήσουν ξανά το δικαίωμα σε μια πλήρη και ελεύθερη ζωή.
