Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Ρόδου και Δ.Ε. Καλλιθέας μιλά για τη μεγάλη υποψηφιότητα του νησιού, τα οφέλη για τη Ρόδο, τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και το χρονοδιάγραμμα μέχρι την ανακοίνωση του αποτελέσματος
Η Ρόδος διεκδικεί έναν νέο και ιδιαίτερα σημαντικό διεθνή θεσμό: τον τίτλο της Μεσογειακής Πρωτεύουσας Πολιτισμού και Διαλόγου για το 2028. Πρόκειται για μια υποψηφιότητα που φιλοδοξεί να αναδείξει τη διαχρονική θέση του νησιού ως σταυροδρομιού πολιτισμών, λαών και θρησκειών, αλλά και να ενισχύσει τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία, την εξωστρέφεια και τις συνεργασίες της Ρόδου με πόλεις της Μεσογείου.
Ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Ρόδου και Δ.Ε. Καλλιθέας, Στάθης Μανουσάκης, εξηγεί του γιατί η συγκεκριμένη διεκδίκηση αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για το νησί και γιατί η επιτυχία της δεν μπορεί να είναι υπόθεση μόνο του Δήμου, αλλά ολόκληρης της ροδιακής κοινωνίας.
Κύριε Μανουσάκη, τι ακριβώς είναι ο θεσμός της Μεσογειακής Πρωτεύουσας Πολιτισμού και Διαλόγου που διεκδικεί η Ρόδος για το 2028;
Πρόκειται για έναν νέο, κορυφαίο διεθνή θεσμό της Ένωσης για τη Μεσόγειο και του Ιδρύματος Anna Lindh, ο οποίος στηρίζεται από 43 κράτη-μέλη: τα 27 κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 16 χώρες της Νότιας και Ανατολικής Μεσογείου. Ο θεσμός ξεκίνησε το 2025, με την Αλεξάνδρεια και τα Τίρανα ως τις πρώτες πρωτεύουσες. Ακολούθησαν η Ματέρα της Ιταλίας και η Εσαουίρα του Μαρόκου, ενώ για το 2027 έχουν επιλεγεί η Κόρδοβα και η Σιδώνα. Εμείς διεκδικούμε να είναι η Ρόδος η Μεσογειακή Πρωτεύουσα Πολιτισμού και Διαλόγου για το 2028. Για τον λόγο αυτό το Δημοτικό Συμβούλιο έλαβε την απόφαση να υποβάλουμε επίσημα την υποψηφιότητά μας.
Τι σημαίνει πρακτικά για μια πόλη να κατακτήσει αυτόν τον τίτλο;
Σημαίνει ότι, εφόσον κερδίσουμε τον τίτλο, η Ρόδος θα φιλοξενήσει μια σειρά από πολιτιστικές, κοινωνικοοικονομικές, αθλητικές και άλλες δράσεις, με ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας και των πολιτών. Θα συμμετέχουν πολιτιστικοί και αθλητικοί σύλλογοι, δημιουργικές ομάδες, καλλιτέχνες και φορείς. Ο βασικός στόχος είναι η ανάδειξη του πολιτισμού, η προώθηση του διαλόγου και της συμπερίληψης, η περιφερειακή συνεργασία και η ανάδειξη της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς και οικονομίας της Μεσογείου.
Ποια θα είναι τα οφέλη για τη Ρόδο;
Η Ρόδος, εκτός από έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό, ήταν ανέκαθεν ένα διαχρονικό σταυροδρόμι λαών, πολιτισμών και θρησκειών. Ο τίτλος θα αποτελέσει μια σημαντική ευκαιρία για μια νέα, ισχυρή διεθνή προβολή του νησιού και για ακόμη μεγαλύτερη εξωστρέφεια.
Θα αναδείξουμε την πολιτιστική και ιστορική μας κληρονομιά, αλλά και την ευρωμεσογειακή μας ταυτότητα. Η Ρόδος αποτελεί κομβικό σημείο της Μεσογείου και αυτό είναι ένα συγκριτικό πλεονέκτημα που μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Παράλληλα, θα ενισχυθούν οι πολιτιστικοί και δημιουργικοί κλάδοι, η τοπική οικονομία και ο τουρισμός, με στόχο να προσελκύσουμε και ποιοτικό πολιτιστικό τουρισμό.
Άρα μιλάμε και για μια ευκαιρία να γίνει η Ρόδος περισσότερο γνωστή για τον πολιτισμό της και όχι μόνο για τον τουρισμό της;
Ακριβώς. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητούμενα. Η Ρόδος είναι διεθνώς γνωστή ως τουριστικός προορισμός, όμως διαθέτει μια τεράστια πολιτιστική κληρονομιά και μια πολύ ενεργή σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία. Η συγκεκριμένη υποψηφιότητα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης ώστε να αναδειχθούν ακόμη περισσότερο αυτά τα στοιχεία.
Ταυτόχρονα, θα δοθεί ένα επιπλέον κίνητρο στους Ροδίτες δημιουργούς, στους πολιτιστικούς συλλόγους, στους φορείς και στους νέους να συμμετάσχουν και να συνεργαστούν με διεθνείς οργανισμούς και αντίστοιχους φορείς από την άλλη πλευρά της Μεσογείου. Όλα αυτά θα ενισχύσουν την εξωστρέφεια της τοπικής κοινωνίας.
Έχετε τονίσει ότι η υποψηφιότητα δεν είναι υπόθεση μόνο του Δήμου. Πόσο σημαντική είναι η συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας;
Είναι απολύτως καθοριστική. Αυτή είναι και η ουσία της πρότασής μας. Δεν θέλουμε να είναι μια υποψηφιότητα που συντάσσεται πίσω από κλειστές πόρτες και σε κάποια γραφεία. Έχουμε, βεβαίως, συνεργάτες και ειδικούς συμβούλους με γνώση και εμπειρία στο αντικείμενο, όμως θέλουμε η πρόταση να έχει μια πραγματική βάση «από κάτω προς τα πάνω».
Θέλουμε την ενεργή συμμετοχή των πολιτών, των πολιτιστικών φορέων, των δημιουργικών ομάδων και όλων των ενεργών πολιτών. Η κοινωνία πρέπει να αισθανθεί ότι η υποψηφιότητα είναι δική της υπόθεση.
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιείται και η διαβούλευση με τους πολιτιστικούς φορείς της Ρόδου. Τι περιλαμβάνει;
Πραγματοποιείται μια ανοιχτή συζήτηση και διαβούλευση με έναν διαφορετικό, πιο διαδραστικό τρόπο. Δεν πρόκειται για τη γνωστή διαδικασία των μονολόγων. Θα υπάρξει μια άσκηση σε μικρές ομάδες, όπου θα εμβαθύνουμε στις λεπτομέρειες της κεντρικής ιδέας και της πρότασής μας.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα ανταλλάξουμε απόψεις, θα ακούσουμε προτάσεις και θα ενισχύσουμε την επιχειρηματολογία μας για τη σύνταξη του φακέλου της υποψηφιότητας. Θέλουμε να δούμε όλοι μαζί προς τα πού πρέπει να κινηθεί η πρόταση.
Υπάρχει ανταπόκριση από τους πολιτιστικούς φορείς;
Η ανταπόκριση είναι πολύ θετική. Έχουμε ήδη περισσότερες από 30 συμμετοχές. Και πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι βρισκόμαστε στον Αύγουστο, μια περίοδο κατά την οποία οι πολιτιστικοί σύλλογοι έχουν πολλές εκδηλώσεις και δράσεις στα χωριά και στις κοινότητές τους.
Το γεγονός ότι περισσότεροι από 30 εκπρόσωποι συμμετέχουν σε αυτή την πρώτη συνάντηση είναι πολύ σημαντικό και δείχνει ότι υπάρχει ενδιαφέρον. Προσωπικά, επειδή γνωρίζω και ζω από κοντά τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς φορείς του νησιού, είμαι βέβαιος ότι θα έχουμε μεγάλη ανταπόκριση. Υπάρχει μια αλληλένδετη σχέση μεταξύ της Διεύθυνσης Πολιτισμού και των πολιτιστικών φορέων και πάντοτε μας στηρίζουν.
Η Ρόδος διαθέτει, λοιπόν, ήδη μια σημαντική πολιτιστική βάση πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί η υποψηφιότητα;
Αναμφισβήτητα. Έχουμε πολλούς ενεργούς πολιτιστικούς και δημιουργικούς φορείς, συλλόγους, καλλιτέχνες και πολίτες που παράγουν έργο όλο τον χρόνο. Έχουμε, δηλαδή, όχι μόνο τη βάση, αλλά και ένα πλούσιο πολιτιστικό πρόγραμμα.
Όλες αυτές οι δράσεις μπορούν να ενσωματωθούν στην υποψηφιότητα και να λειτουργήσουν κάτω από μια κοινή «ομπρέλα» το 2028. Παράλληλα, φυσικά, θα εμπλουτιστούν με νέες προτάσεις και νέες δράσεις, αλλά και με συνεργασίες με την αντίστοιχη πρωτεύουσα της Νότιας Μεσογείου.
Τι σημαίνει αυτή η συνεργασία με την άλλη πρωτεύουσα;
Ο θεσμός αφορά δύο πόλεις: μία από τη βόρεια, ευρωπαϊκή πλευρά της Μεσογείου και μία από τη νότια πλευρά. Αυτό δημιουργεί μια πολύ σημαντική δυνατότητα συνεργασίας. Μπορούν να πραγματοποιηθούν κοινές εκδηλώσεις, ανταλλαγές καλλιτεχνών και πολιτιστικών δράσεων, δημιουργώντας έναν ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα στις δύο κοινωνίες.
Για τη Ρόδο θα είναι μια μεγάλη ευκαιρία να παρουσιάσουμε τον δικό μας πολιτισμό και ταυτόχρονα να γνωρίσουμε καλύτερα τον πολιτισμό της άλλης πλευράς της Μεσογείου.
Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα της υποψηφιότητας;
Ο φάκελος της υποψηφιότητας πρέπει να κατατεθεί έως τις 31 Αυγούστου. Ήδη από τις αρχές του μήνα οι συνεργάτες μας και η Διεύθυνση Πολιτισμού εργάζονται εντατικά. Τα περισσότερα στοιχεία έχουν συλλεχθεί και είμαστε αισιόδοξοι ότι θα είμαστε απολύτως έτοιμοι.
Η τελική απόφαση αναμένεται να ανακοινωθεί σε ειδική εκδήλωση για την Ημέρα της Μεσογείου, στις 28 Νοεμβρίου 2026. Επομένως, στα τέλη Νοεμβρίου θα γνωρίζουμε ποια πόλη θα κερδίσει τον τίτλο για το 2028.
Γνωρίζετε αν υπάρχουν άλλες ελληνικές πόλεις που διεκδικούν τον ίδιο τίτλο;
Όχι. Αυτή τη στιγμή δεν έχουμε εικόνα για το αν υπάρχουν άλλες ελληνικές πόλεις που θα καταθέσουν υποψηφιότητα. Αυτό θα το γνωρίζουμε μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την κατάθεση των φακέλων στις 31 Αυγούστου.
Η Ρόδος, πάντως, διαθέτει και ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα: την Παλιά Πόλη και τη θέση της ως πόλη Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Βεβαίως. Είναι ένας ακόμη σημαντικός θεσμός και μια πολύ σημαντική παρακαταθήκη για τη Ρόδο. Μάλιστα, υπάρχει και μια ακόμη υποψηφιότητα που αφορά τη φιλοξενία του Παγκόσμιου Συνεδρίου των Πόλεων Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 2028.
Το συνέδριο είχε πραγματοποιηθεί ξανά στη Ρόδο το 2003. Επομένως, υπάρχει και ένας συμβολισμός, καθώς 25 χρόνια αργότερα διεκδικούμε και πάλι τη φιλοξενία του. Είναι μια ξεχωριστή προσπάθεια, η οποία συνδέεται με την Παλιά Πόλη και τη διεθνή της θέση.
Κλείνοντας, πόσο αισιόδοξος είστε ότι η Ρόδος μπορεί να κερδίσει τον τίτλο;
Πιστεύω ότι η Ρόδος έχει όλα τα φόντα για να υποστηρίξει μια πολύ δυνατή υποψηφιότητα. Θα κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν και θα εργαστούμε με όλες μας τις δυνάμεις.
Πάνω απ’ όλα, όμως, θέλουμε αυτή η προσπάθεια να είναι συλλογική. Χρειαζόμαστε τους πολιτιστικούς φορείς, τους καλλιτέχνες, τους δημιουργούς, τους πολίτες και όλους τους ανθρώπους του νησιού δίπλα μας. Η Ρόδος έχει την ιστορία, τον πολιτισμό, τους ανθρώπους και τη δημιουργικότητα για να διεκδικήσει με αξιώσεις αυτόν τον τίτλο.
Ελπίζουμε στις 28 Νοεμβρίου να έχουμε μια θετική απάντηση. Και πιστεύω ότι, αν δουλέψουμε όλοι μαζί, ο τίτλος της Μεσογειακής Πρωτεύουσας Πολιτισμού και Διαλόγου για το 2028 μπορεί να έρθει στη Ρόδο. Και θα έρθει δικαιωματικά, γιατί πραγματικά το αξίζουμε.
