Η εθελοντική αιμοδοσία δεν γνωρίζει εποχές, διακοπές ή αργίες. Οι ανάγκες των ασθενών παραμένουν καθημερινές και, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, η αυξημένη τουριστική κίνηση, οι μετακινήσεις και τα έκτακτα περιστατικά δημιουργούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στα αποθέματα αίματος.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Εθελοντών Αιμοδοτών Ρόδου «Ο Άγιος Εφραίμ», Βασίλης Νικολής, μιλά για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ρόδος, τη σημασία της σταθερής προσφοράς, τις ανάγκες των πολυμεταγγιζόμενων ασθενών και τη μεγάλη ευθύνη που έχει η τοπική κοινωνία να στηρίζει έμπρακτα τους ανθρώπους που χρειάζονται αίμα.
Το 2025 ήταν ακόμη μία δύσκολη χρονιά για την εθελοντική αιμοδοσία. Πώς αντιμετωπίζετε τις αυξημένες ανάγκες, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο;
Το 2025 επιβεβαίωσε για ακόμη μία φορά ότι η αιμοδοσία δεν αποτελεί μια εποχική πρακτική, αλλά μια διαρκή και αδιαπραγμάτευτη κοινωνική ανάγκη. Οι αυξημένες μετακινήσεις, η τουριστική κίνηση και, δυστυχώς, τα έκτακτα περιστατικά που συνοδεύουν το καλοκαίρι δημιουργούν πάντοτε ιδιαίτερα πιεστικές συνθήκες.
Ως Σύλλογος κινηθήκαμε προληπτικά. Ενισχύσαμε τις εξωτερικές αιμοδοσίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ενεργοποιήσαμε τους τακτικούς αιμοδότες μας και εντείναμε τις δράσεις ενημέρωσης, ώστε να περιορίσουμε όσο γίνεται τον κίνδυνο ελλείψεων. Η πρόληψη είναι το ισχυρότερο «απόθεμα» αίματος και αυτή είναι μια στρατηγική που δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε.
Πριν λίγες μέρες, πραγματοποιήσατε αιμοδοσία ακόμη και μέσα στον Αύγουστο. Γιατί είναι τόσο σημαντικές αυτές οι δράσεις;
Εμείς, στην πραγματικότητα, δεν κάνουμε διακοπές όταν υπάρχει ανάγκη. Ακόμη και μέσα στις γιορτές ή στην καρδιά του Αυγούστου, όταν όλοι γνωρίζουμε ότι ο κόσμος βρίσκεται σε διακοπές, υπάρχουν συνάνθρωποί μας που δίνουν μάχη για τη ζωή τους και χρειάζονται αίμα.
Η συγκεκριμένη αιμοδοσία πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο, σε μια προσπάθεια να καλύψουμε τις αυξημένες έκτακτες ανάγκες του Γενικού Νοσοκομείου Ρόδου. Τις τελευταίες ημέρες υπήρχαν πολλά περιστατικά και, ιδιαίτερα μετά από τροχαία ατυχήματα, οι ανάγκες σε αίμα αυξάνονται σημαντικά.
Γι’ αυτό και καλέσαμε όλους όσοι μπορούν να αιμοδοτήσουν να αφήσουν για λίγο τις διακοπές, τη θάλασσα και τις καθημερινές τους υποχρεώσεις και να προσφέρουν λίγα λεπτά από τον χρόνο τους. Μερικά λεπτά για εμάς μπορεί να σημαίνουν μια ολόκληρη ζωή για έναν συνάνθρωπό μας.
Η κατάσταση είναι δύσκολη μόνο στη Ρόδο ή πρόκειται για ένα ευρύτερο πρόβλημα;
Οι ελλείψεις δεν αφορούν μόνο τη Ρόδο. Όταν υπάρχει πρόβλημα σε ολόκληρη τη χώρα, τα πράγματα για ένα νησί όπως η Ρόδος γίνονται ακόμη πιο δύσκολα. Δεν μπορούμε να θεωρούμε δεδομένο ότι, εάν παρουσιαστεί έλλειψη, θα μπορέσουμε εύκολα να ζητήσουμε βοήθεια από άλλες περιοχές. Όταν και η υπόλοιπη χώρα αντιμετωπίζει τις ίδιες ανάγκες, η δυνατότητα υποστήριξης περιορίζεται.
Επομένως, πρέπει να σκεφτούμε τον τόπο μας και τους ασθενείς μας. Ο άνθρωπος που χρειάζεται αίμα μπορεί να είναι ο γείτονάς μας, ο φίλος μας, ένας συγγενής μας ή ακόμη και ένας άγνωστος. Η ανάγκη, όμως, είναι ίδια.
Ποιοι είναι οι ασθενείς που εξαρτώνται περισσότερο από τη σταθερή προσφορά αίματος;
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζονται αίμα περιστασιακά, αλλά σε σταθερή και διαρκή βάση. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι οι πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς και οι άνθρωποι με μεσογειακή αναιμία, οι οποίοι χρειάζονται τακτικές μεταγγίσεις για να συνεχίσουν τη ζωή τους.
Υπάρχουν επίσης ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση, άνθρωποι με αιματολογικά προβλήματα και πολλές ακόμη περιπτώσεις στις οποίες η ανάγκη για αίμα είναι συνεχής. Για όλους αυτούς έχουμε αυξημένη ευθύνη και πρέπει να βρισκόμαστε σε διαρκή εγρήγορση.
Στη Ρόδο διατηρούμε συνεργασία με τη Μονάδα Μεσογειακής Αναιμίας του Νοσοκομείου Ρόδου, καθώς και με τον Σύλλογο Αντιμετώπισης Μεσογειακής Αναιμίας Ρόδου. Η Μονάδα, με τους γιατρούς Ξένια Μαΐλλη και Νίκο Φαρμακίδη, τον υπεύθυνο Πέτρο Μαστρογιαννάκη και όλο το προσωπικό της, προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στους θαλασσαιμικούς συμπολίτες μας.
Πόσο σημαντικές είναι οι συνεργασίες με άλλους συλλόγους και φορείς;
Είναι βασικός πυλώνας της λειτουργίας μας. Ο Σύλλογός μας είναι μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Εθελοντών Αιμοδοτών και, μέσω αυτής, έχουμε συνεχή επικοινωνία με συλλόγους από ολόκληρη την Ελλάδα. Ανταλλάσσουμε εμπειρίες, καλές πρακτικές και, κυρίως, στηρίζουμε ο ένας τον άλλον όταν οι ανάγκες αυξάνονται.
Στα Δωδεκάνησα έχουμε στενή συνεργασία με τους Συλλόγους Εθελοντών Αιμοδοτών Καρπάθου, Λέρου και Σύμης. Οι νησιωτικές ιδιαιτερότητες επιβάλλουν συνεννόηση και αλληλεγγύη, γιατί οι ανάγκες δεν σταματούν στα γεωγραφικά όρια ενός νησιού.
Παράλληλα, συνεργαζόμαστε με τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό, τους συλλόγους Στήριξης Καρκινοπαθών Δωδεκανήσου, ΑμεΑ Επαρχίας Ρόδου, το ΙΝΚΑ Δωδεκανήσου και άλλους κοινωνικούς και εθελοντικούς φορείς. Η αιμοδοσία είναι υπόθεση συλλογική και βαθιά ανθρώπινη.
Ποιες δράσεις σχεδιάζετε για το επόμενο διάστημα;
Ο Ιανουάριος είναι παραδοσιακά για εμάς ο μήνας σχεδιασμού και προγραμματισμού. Για το πρώτο τρίμηνο έχουμε ήδη προγραμματίσει τρεις εξωτερικές αιμοδοσίες: στη Λίνδο, σε συνεργασία με μια νέα και δυναμική ομάδα νέων της περιοχής, στον Έμπωνα, όπου υπάρχει εδώ και χρόνια μια ιδιαίτερα δραστήρια ομάδα εθελοντών αιμοδοτών, και στη ΔΕΥΑΡ, σε συνεργασία με τη διοίκηση και τους εργαζομένους.
Ταυτόχρονα, δίνουμε μεγάλη έμφαση στην ενημέρωση. Επισκεπτόμαστε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά και εργασιακούς χώρους, με στόχο να προσεγγίσουμε κυρίως τους νέους. Δεν θέλουμε απλώς να συγκεντρώνουμε μονάδες αίματος. Θέλουμε να καλλιεργήσουμε συνείδηση. Η αιμοδοσία πρέπει να γίνει στάση ζωής και όχι πράξη ανάγκης της τελευταίας στιγμής.
Ποια είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια που συναντάτε στην προσπάθεια να αυξηθεί η εθελοντική αιμοδοσία;
Τα βασικότερα εμπόδια παραμένουν η άγνοια και ο φόβος. Παρότι η διαδικασία είναι αποδεδειγμένα ασφαλής, εξακολουθούν να υπάρχουν μύθοι και ανασφάλειες. Παράλληλα, ο σύγχρονος τρόπος ζωής αφήνει συχνά ελάχιστο χώρο για την έννοια του εθελοντισμού.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα: η χαμηλή οικονομική ενίσχυση από την Πολιτεία. Η έλλειψη ουσιαστικής χρηματοδότησης δυσκολεύει ακόμη και την κάλυψη στοιχειωδών λειτουργικών αναγκών, όπως η πρόσληψη ενός διοικητικού υπαλλήλου ή μιας γραμματέως που θα μπορούσε να συντονίζει καθημερινά τις δράσεις και να κρατά τον Σύλλογο ανοικτό και προσβάσιμο στους πολίτες.
Ο Σύλλογός μας είναι αριθμητικά ο μεγαλύτερος εθελοντικός οργανισμός στο Νότιο Αιγαίο, αλλά στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στο φιλότιμο και την προσωπική προσφορά των μελών του. Αυτό δείχνει τη δύναμη της κοινωνικής αλληλεγγύης, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει και τα όρια ενός συστήματος που ζητά πολλά από τον εθελοντισμό χωρίς να παρέχει τα απαραίτητα μέσα.
Πόσο μεγάλη είναι η ανάγκη της Ρόδου σε αίμα;
Μόνο για τη Ρόδο, οι ετήσιες ανάγκες φτάνουν περίπου τις 7.000 μονάδες αίματος. Το γεγονός ότι το αίμα έχει διάρκεια ζωής μόλις 42 ημέρες δείχνει πόσο σημαντική είναι η τακτικότητα. Δεν αρκεί να συγκεντρώσουμε μεγάλες ποσότητες μία φορά. Χρειάζεται συνεχής ροή αιμοδοτών.
Δυστυχώς, σημαντικό μέρος των αναγκών εξακολουθεί να καλύπτεται από συγγενείς και φίλους ασθενών, τους λεγόμενους «αναγκαστικούς» αιμοδότες. Το ζητούμενο είναι να περάσουμε από την ανάγκη στην πρόληψη και από την ευκαιριακή προσφορά στη σταθερή εθελοντική αιμοδοσία.
Υπάρχει ανταπόκριση από τους νέους;
Θέλουμε ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή. Ο σύγχρονος τρόπος ζωής δημιουργεί ορισμένους προσωρινούς ή μόνιμους περιορισμούς, όπως τα τατουάζ, τα piercing, η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών ή ορισμένες ιατρικές και φαρμακευτικές αγωγές. Αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντικό να υπάρχει ενημέρωση και να δημιουργηθεί από νωρίς η κουλτούρα της αιμοδοσίας.
Θέλω ιδιαίτερα να απευθυνθώ στους νέους: δεν πρέπει να περιμένουμε να προκύψει ανάγκη για να κινητοποιηθούμε. Η ανάγκη υπάρχει καθημερινά.
Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους πολίτες της Ρόδου;
Να μην αφήσουν την αιμοδοσία για «την επόμενη μέρα». Για κάποιους ανθρώπους αυτή η επόμενη μέρα μπορεί να μην υπάρξει, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμο αίμα.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, για λίγο τις διακοπές, τη θάλασσα ή μια άλλη υποχρέωση και ας διαθέσουμε λίγα λεπτά για τον συνάνθρωπό μας. Όποιος μπορεί να αιμοδοτήσει, μπορεί να απευθυνθεί στον Σύλλογο Εθελοντών Αιμοδοτών Ρόδου ή απευθείας στο Τμήμα Αιμοδοσίας του Νοσοκομείου Ρόδου.
Η διαδικασία είναι ασφαλής και η προσφορά πολύτιμη. Ο εθελοντής αιμοδότης δεν χρειάζεται να γίνει «ήρωας» της μίας φοράς. Χρειάζεται να γίνει ένας σταθερός, υπεύθυνος άνθρωπος που προσφέρει τακτικά. Γιατί η ανάγκη δεν κάνει διακρίσεις. Σήμερα μπορεί να αφορά τον διπλανό μας και αύριο εμάς ή έναν αγαπημένο μας άνθρωπο. Η αιμοδοσία είναι πράξη αλληλεγγύης, αλλά πάνω απ’ όλα είναι στάση ζωής.
