Η τελευταία δημοσκόπηση πριν από τις διακοπές του Αυγούστου αποτυπώνει μια πολιτική εικόνα σαφώς ευνοϊκότερη για την κυβέρνηση απ’ όσο θα μπορούσε να υποθέσει κανείς εξαιτίας των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κοινωνία και των πολιτικών ζητημάτων που προκύπτουν συνεχώς.
Η Νέα Δημοκρατία παραμένει η αδιαμφισβήτητη πρώτη δύναμη, υπερβαίνει στην εκτίμηση ψήφου το συμβολικό όριο του 30%, διευρύνει ελαφρά την επιρροή της σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση του Ιουνίου και διατηρεί απόσταση σχεδόν 14 μονάδων από το δεύτερο κόμμα, την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να προηγείται με υπερδιπλάσιο ποσοστό από τον πλησιέστερο πολιτικό αρχηγό στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, ενώ σχεδόν δύο στους τρεις πολίτες θεωρούν δεδομένη τη νίκη της Ν.Δ. στις επόμενες εκλογές.
Στην πλευρά της αντιπολίτευσης, παρά τη φθορά μιας μακράς κυβερνητικής περιόδου, την κοινωνική δυσαρέσκεια και την αρνητική συνολική αξιολόγηση, δεν έχει διαμορφωθεί απέναντί στη Ν.Δ. ισχυρός κομματικός αντίπαλος, αν και έχουν συσταθεί δύο νέα κόμματα, ούτε εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Η Ν.Δ. εξακολουθεί να διαθέτει την πιο συνεκτική εκλογική βάση, το ισχυρότερο ηγετικό πλεονέκτημα και την κυρίαρχη παράσταση νίκης.
Η δημοσκόπηση, ωστόσο, δεν επιτρέπει θριαμβολογίες. Η κυβέρνηση υπολείπεται αισθητά των ποσοστών του 2023, δεν πλησιάζει την αυτοδυναμία, εμφανίζει σοβαρή υστέρηση στις νεότερες και μεσαίες ηλικίες και αντιμετωπίζει μια διάχυτη κοινωνική επιθυμία για πολιτική αλλαγή. Το βασικό της πλεονέκτημα δεν είναι ότι έχει εξαλείψει τη δυσαρέσκεια, αλλά ότι η δυσαρέσκεια παραμένει πολυδιασπασμένη και δεν έχει αποκτήσει ενιαία πολιτική έκφραση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε πανελλαδικά από τις 20 έως τις 23 Ιουλίου σε δείγμα 1.178 ψηφοφόρων, με μέγιστο στατιστικό σφάλμα ±2,9%. Επομένως, οι μικρές μεταβολές πρέπει να διαβάζονται κυρίως ως ενδείξεις τάσης και όχι ως οριστικές μετακινήσεις.
Εκτίμηση ψήφου: Η ΝΔ πάνω από το 30%
Η εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος αποτελεί το ισχυρότερο σημείο της δημοσκόπησης για την κυβέρνηση. Η Νέα Δημοκρατία καταγράφεται στο 30,8%, με εύρος από 28,3% έως 33,3%. Η μέση εκτίμησή της την τοποθετεί σχεδόν 14 μονάδες μπροστά από την ΕΛΑΣ, η οποία ακολουθεί με 16,8%, ενώ το ΠΑΣΟΚ περιορίζεται στην τρίτη θέση με 11%. Ακόμη κι αν ληφθεί υπόψη το κατώτερο όριο της εκτίμησης για τη Ν.Δ. και το ανώτερο για τη δεύτερη δύναμη, η μεταξύ τους απόσταση παραμένει θηριώδης. Δεν υπάρχει, δηλαδή, εύλογο σενάριο μιας… κάποιας ανατροπής των συσχετισμών.
Το δεύτερο συμπέρασμα είναι ότι η Ν.Δ. διατηρεί το ψυχολογικό όριο του 30%. Αυτό δεν έχει μόνο επικοινωνιακή σημασία. Δείχνει ότι, παρά τη φθορά, διατηρεί έναν συμπαγή κορμό αρκετά ισχυρότερο από οποιονδήποτε αντίπαλο και παραμένει η μοναδική παράταξη που εμφανίζεται με χαρακτηριστικά μεγάλου κόμματος εξουσίας. Βεβαίως, απέχει από την αυτοδυναμία. Με τα σημερινά δεδομένα, ακόμη και η ανώτερη τιμή του εύρους δεν δημιουργεί από μόνη της βεβαιότητα κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δεύτερη θέση της ΕΛΑΣ με 16,8%. Το νέο κόμμα Τσίπρα έχει πλέον σαφή υπεροχή έναντι του ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν διαθέτει ακόμη χαρακτηριστικά κόμματος που μπορεί να διεκδικήσει άμεσα την εξουσία. Θα το ξαναδούμε τον Σεπτέμβριο. Το γεγονός ότι η δεύτερη θέση καταλαμβάνεται από έναν «νέο» πολιτικό σχηματισμό, με σημαντική αλλά όχι κυβερνητικά επαρκή επιρροή, ενισχύει αντικειμενικά την εικόνα σταθερότητας της Ν.Δ.
Για το ΠΑΣΟΚ το 11% συνιστά σοβαρό πολιτικό πρόβλημα, αν και βελτιώθηκε οριακά από την προηγούμενη μέτρηση. Δεν αρκεί να βρίσκεται τρίτο, απέχει περίπου 6 μονάδες από τη δεύτερη θέση και σχεδόν 20 από τη Ν.Δ., την οποία θέλει να κερδίσει με… μία ψήφο. Το κόμμα που θεσμικά και ιστορικά θα επιδίωκε να αποτελέσει τον βασικό εναλλακτικό πόλο δεν κατορθώνει να κεφαλαιοποιήσει ούτε τη φθορά της κυβέρνησης, ούτε τη γενικευμένη επιθυμία για αλλαγή.
Ιδιαίτερη πολιτική σημασία έχει η αισθητή υποχώρηση της Ελπίδας για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού. Από το 10,5 % στην προηγούμενη μέτρηση και την ισοψηφία με το ΠΑΣΟΚ περιορίζεται στο 7,4% στην εκτίμηση ψήφου, χάνοντας 3,1 μονάδες σε έναν μήνα και υποχωρώντας στην πέμπτη θέση, κάτω ακόμη και από την Ελληνική Λύση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αρνητική μεταβολή μεταξύ των κομμάτων και για την πρώτη σαφή ένδειξη ότι η αρχική, έντονη δημοσκοπική του δυναμική δεν εξελίσσεται γραμμικά.
Το κόμμα εξακολουθεί να διατηρεί αξιοσημείωτη επιρροή και να βρίσκεται καθαρά πάνω από το όριο κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, αλλά φαίνεται να χάνει μέρος της αρχικής του ορμής, καθώς η κοινωνική και ηθική διαμαρτυρία καλείται πλέον να μετατραπεί σε ολοκληρωμένη πολιτική πρόταση. Η πτώση μπορεί επίσης να υποδηλώνει ότι τμήμα των ψηφοφόρων που είχε κινηθεί αρχικά προς αυτό επανεξετάζει την επιλογή του ή κατευθύνεται σε άλλες δυνάμεις διαμαρτυρίας.
Η κατανομή των υπόλοιπων ποσοστών δείχνει ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο. Το ΚΚΕ, η Πλεύση Ελευθερίας και η Φωνή Λογικής ακολουθούν, ενώ το ΜέΡΑ25 βρίσκεται οριακά πάνω από το εκλογικό κατώφλι.
Η πολυδιάσπαση αυτή είναι στρατηγικό πλεονέκτημα για τη Ν.Δ. Το αντιπολιτευτικό και αντικυβερνητικό ρεύμα δεν συγκεντρώνεται σε έναν φορέα, αλλά διαχέεται σε κόμματα με διαφορετικές, συχνά ασύμβατες ιδεολογικές και πολιτικές κατευθύνσεις. Η δυσαρέσκεια, επομένως, είναι αριθμητικά μεγάλη, αλλά πολιτικά μη αθροίσιμη.
Πρόθεση ψήφου χωρίς αναγωγή
Στην πρόθεση ψήφου, πριν από την αναγωγή των αναποφάσιστων, η Ν.Δ. βρίσκεται στο 27,3%, έναντι 14,8% της ΕΛΑΣ και 9,5% του ΠΑΣΟΚ. Σε σύγκριση με τη μέτρηση στα τέλη Ιουνίου, η Ν.Δ. ενισχύεται κατά μισή μονάδα, η ΕΛ.Α.Σ. επίσης κατά μισή και το ΠΑΣΟΚ κατά τρία δέκατα. Ταυτόχρονα, οι αναποφάσιστοι υποχωρούν ελαφρά από το 11,2% στο 10,8%.
Οι μεταβολές αυτές είναι μικρές και εμπίπτουν στα όρια του στατιστικού σφάλματος. Ωστόσο, η πολιτική τους κατεύθυνση έχει σημασία. Η Ν.Δ. δεν παρουσιάζει νέα υποχώρηση στο κλείσιμο της πολιτικής περιόδου, αλλά μια οριακή ανάκαμψη. Μετά από χρόνια διακυβέρνησης και μια δύσκολη κοινωνικά θερινή περίοδο η αντοχή αυτή είναι αξιοσημείωτη.
Το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι η μεταβολή, αλλά η σταθερότητα της διαφοράς. Η Ν.Δ. προηγείται της ΕΛΑΣ κατά 12,5 μονάδες στην αστάθμιστη πρόθεση και του ΠΑΣΟΚ κατά 17,8.
Η κυβέρνηση εμφανίζει πάντως δύο διαφορετικές κοινωνικές εικόνες. Στους ψηφοφόρους άνω των 65 ετών φτάνει στο 45,6%, ενώ στις ηλικίες 17-44 περιορίζεται στο 20,5% και στις ηλικίες 45-64 στο 22,6%. Συνεπώς, η δύναμή της στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στους μεγαλύτερους ψηφοφόρους.
Η ηλικιακή αυτή ασυμμετρία αποτελεί το σαφές στρατηγικό προειδοποιητικό μήνυμα για το Μέγαρο Μαξίμου. Η Ν.Δ. διαθέτει υπεροχή στις ηλικίες που συμμετέχουν περισσότερο στις εκλογές και παρουσιάζουν μεγαλύτερη κομματική σταθερότητα, αλλά δεν έχει αντίστοιχη διείσδυση στις νεότερες γενιές. Η αποκατάσταση της σχέσης της με τους νέους, τους εργαζομένους στις παραγωγικές ηλικίες και τα νοικοκυριά που πιέζονται περισσότερο από το κόστος ζωής είναι αναγκαία, εφόσον θέλει να μετατρέψει την πρωτιά σε νέα ισχυρή κυβερνητική εντολή.
Ιδιαίτερα ευνοϊκό για τη Ν.Δ. είναι το στοιχείο της κομματικής βεβαιότητας. Το 70,1% των σημερινών ψηφοφόρων της δηλώνει «πολύ σίγουρο» για την επιλογή του και το 18,7% «αρκετά σίγουρο». Αθροιστικά, σχεδόν εννέα στους δέκα εμφανίζονται σταθεροί. Η αντίστοιχη απόλυτη βεβαιότητα είναι χαμηλότερη στην ΕΛ.Α.Σ. και ακόμη περισσότερο στο ΠΑΣΟΚ, όπου λιγότεροι από τους μισούς δηλώνουν πολύ σίγουροι.
Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη δημοσκοπική ανθεκτικότητα της Ν.Δ. Το κόμμα μπορεί να έχει χάσει σημαντικό τμήμα της εκλογικής του δύναμης από το 2023, αλλά όσοι εξακολουθούν να δηλώνουν ότι θα το ψηφίσουν έχουν υψηλό βαθμό συσπείρωσης και χαμηλή πιθανότητα μετακίνησης.
Η διαρροή από τους ψηφοφόρους του 2023, ωστόσο, παραμένει ουσιαστική. Η Ν.Δ. διατηρεί το 67,9% της τότε εκλογικής της βάσης. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση ανάμεσα στα μεγάλα κόμματα, όχι όμως για πλήρη συσπείρωση. Μέρος των απωλειών κατευθύνεται σε κόμματα δεξιότερα της Ν.Δ., ενώ σχεδόν ένας στους δέκα παλαιούς ψηφοφόρους της παραμένει αναποφάσιστος. Η κυβερνητική στρατηγική, επομένως, έχει δύο παράλληλους στόχους: να επαναπατρίσει τμήμα της δεξιάς διαρροής χωρίς να αποξενώσει το Κέντρο και να ενεργοποιήσει τους παλαιούς ψηφοφόρους της που σήμερα τηρούν στάση αναμονής.
πρωτο θεμα
