Η 36η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα επισκιάστηκε -όπως ήταν αναμενόμενο- από την παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ και χαρακτηρίστηκε από εκρηκτικές δηλώσεις, ανατροπές στις διπλωματικές ισορροπίες και μια απόλυτη στήριξη προς την τουρκική ηγεσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος, στο περιθώριο των συναντήσεών του στην Άγκυρα, φρόντισε να καταστήσει σαφές ότι η εξωτερική του πολιτική παραμένει απρόβλεπτη, ευμετάβλητη και συχνά συγκρουσιακή, ακόμη και με τους παραδοσιακούς συμμάχους του.
Σύνοδος ΝΑΤΟ: Τι είπε ο Τραμπ για το ενδεχόμενο πώλησης F-35 στην Τουρκία
Με την ολοκλήρωση της Συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε τις προθέσεις του ως προς το ζήτημα της επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, δηλώνοντας ότι δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση για το ενδεχόμενο πώλησης μαχητικών στην Άγκυρα. «Έχουμε εξαιρετικές σχέσεις. Συζητάμε για τα μαχητικά F-35. Είναι το καλύτερο αεροσκάφος και όλοι το θέλουν. Πρέπει να αποφασίσουμε σε ποιους θα το διαθέσουμε», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος και πρόσθεσε ότι «Το αν τελικά θα προχωρήσουμε σε αυτό δεν το έχω αποφασίσει ακόμη οριστικά. Ωστόσο, η κλίση μου είναι να πω ότι έχει κάνει όλα όσα του ζητήσαμε και μας έχει βοηθήσει με πολλούς διαφορετικούς τρόπους».
Η δημόσια στήριξη Τραμπ στον Ερντογάν και τα μηνύματα προς το Ισραήλ
Ο Αμερικανός Πρόεδρος άφησε ισχυρό αποτύπωμα στην 36η Σύνοδο του ΝΑΤΟ. Παρείχε θερμή στήριξη από την πρώτη στιγμή της παρουσίας του στην Άγκυρα προς τον Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας επανειλημμένα «Αγαπώ τον Ερντογάν», ενώ πήρε το μέρος της Τουρκίας ακόμη στη διαμάχη της με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, πιστοποιώντας ότι οι σχέσεις τους δεν βρίσκονται πλέον στο καλύτερο σημείο. Αν και εξέφρασε την αγάπη του και για τον «Μπίμπι», επέκρινε σκληρά τις δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού κατά της Τουρκίας, τονίζοντας ότι η Τουρκία είναι μια «πολύ μεγάλη στρατιωτική δύναμη».
ΝΑΤΟ: Η σκληρή γραμμή Τραμπ απέναντι στο Ιράν
Από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Τραμπ εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά του Ιράν, με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, ανακοινώνοντας ουσιαστικά το τέλος κάθε διπλωματικής προσπάθειας. Όταν ρωτήθηκε στη συνέντευξη Τύπου δήλωσε ότι «Ο πόλεμος με το Ιράν ήταν μια τεράστια στρατιωτική επιτυχία. Θέλουν να κάνουν συμφωνία, αλλά δεν ξέρουν πώς να κάνουν συμφωνία». Ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι ο ίδιος «αποτελεί τον υπ’ αριθμόν ένα στόχο» του Ιράν.
Αποστάσεις Ρούτε για S-400 και casus belli
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τάχθηκε στο πλευρό του Αμερικανού προέδρου, ο οποίος χαρακτήρισε την πρόσφατη αμερικανική επίθεση στο Ιράν ως «αναγκαία και αναλογική». Οι διμερείς επαφές και οι δηλώσεις των επικεφαλής της Ατλαντικής Συμμαχίας σκιαγράφησαν και το πλαίσιο στο οποίο κινήθηκε η 36η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, αποτυπώνοντας τη νέα ισορροπία δυνάμεων μεταξύ των κρατών-μελών. Το βέβαιο είναι ότι η πρωτοκαθεδρία του Τραμπ παραμένει αναμφισβήτητη, κάτι που πιστοποιείται και από την ακύρωση των παραδοσιακών συμμάχων των ΗΠΑ, όπως η Βρετανία, η Ισπανία και η Ιταλία. Η κυριαρχία Τραμπ ενισχύεται από τη στήριξη του γενικού γραμματέα της Συμμαχίας, αλλά και του Τούρκου Προέδρου, ο οποίος αναδείχθηκε ο μεγαλύτερος ευνοημένος της Συνόδου. Ο Μαρκ Ρούτε δεν έκρυψε τα φιλοτουρκικά αισθήματά του. Ακόμη και όταν ρωτήθηκε για το casus belli, ένα ζήτημα που τέθηκε από χώρα-σύμμαχο, πήρε αποστάσεις, παρά την αποδοκιμασία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όπως αποστάσεις πήρε και στο ζήτημα των S-400, δηλώνοντας ότι «αφορά αποκλειστικά τις ΗΠΑ και την Τουρκία».
Η νέα ισορροπία δυνάμεων στο ΝΑΤΟ μετά τη Σύνοδο της Άγκυρας
Η επόμενη ημέρα θα βρει τη Συμμαχία να αναζητεί τρόπους διαφύλαξης της ενότητάς της, με αύξηση των αμυντικών δαπανών. Όπως δήλωσε ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, «Αυτό σημαίνει με απλά λόγια να δαπανούν περισσότερους πόρους, έτσι ώστε να επέλθει μια στοιχειώδης ισορροπία μεταξύ των δαπανών των ΗΠΑ και των υπόλοιπων μερών του ΝΑΤΟ», καλώντας τις ευρωπαϊκές χώρες να αντιληφθούν ότι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη δική τους άμυνα. Το θέμα της αύξησης των δαπανών αποτέλεσε την αιτία της δριμείας επίθεσης του Ντόναλντ Τραμπ στον Ισπανό πρωθυπουργό, Πέδρο Σάντσεθ, τον οποίο χαρακτήρισε «έναν πραγματικά απαίσιο σύμμαχο» με τη χειρότερη συμπεριφορά. Σύμφωνα με τον Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ δαπάνησαν πρόσφατα 1 τρισεκατομμύριο δολάρια για την προστασία της Ευρώπης από τη Ρωσία, ενώ ορισμένες χώρες «δεν πλήρωναν τίποτα». Μάλιστα, αποκάλυψε ότι, όταν ζήτησε βοήθεια από την Αγγλία και τη Γερμανία, εκείνες αρνήθηκαν να συνδράμουν.
