Με ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο κανόνων για την τουριστική ανάπτυξη επιχειρεί η κυβέρνηση να επανασχεδιάσει τον χάρτη του ελληνικού τουρισμού, βάζοντας στο μικροσκόπιο κυρίως τους προορισμούς που τα τελευταία χρόνια βρίσκονται αντιμέτωποι με έντονα φαινόμενα υπερτουρισμού. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που τίθεται σε νέο κύκλο διαβούλευσης με τους φορείς της αγοράς, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο για τον έλεγχο της τουριστικής επέκτασης, συνδέοντας για πρώτη φορά τόσο τις νέες επενδύσεις όσο και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις με τα πραγματικά όρια αντοχής κάθε περιοχής.
Στην πράξη, το σχέδιο εισάγει διαφορετικές «ταχύτητες» ανάπτυξης, ανάλογα με τον βαθμό επιβάρυνσης κάθε προορισμού, επιχειρώντας να ανακόψει την αλόγιστη δόμηση σε περιοχές όπου οι πιέσεις στις υποδομές, στα δίκτυα ύδρευσης και στο φυσικό περιβάλλον έχουν ήδη ξεπεράσει τα όρια ασφαλείας. Οι μεγαλύτερες αλλαγές αφορούν τα πιο δημοφιλή νησιά και παραθαλάσσιους προορισμούς της χώρας, όπου πλέον μπαίνουν αυστηρότεροι όροι για νέες τουριστικές επενδύσεις. Στην πιο αυστηρή κατηγορία εντάσσονται προορισμοί όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Ρόδος, η Κέρκυρα, οι Σποράδες, περιοχές της Ζακύνθου, αλλά και τμήματα της Κρήτης και της Πιερίας, όπου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θεωρεί ότι η τουριστική ανάπτυξη έχει πλέον αγγίξει τα όρια της φέρουσας ικανότητας. Στις περιοχές αυτές αυξάνεται σημαντικά η ελάχιστη απαιτούμενη έκταση για νέες τουριστικές αναπτύξεις, καθώς η αρτιότητα ανεβαίνει στα 16 στρέμματα, ενώ περιορίζεται και το μέγεθος των νέων ξενοδοχειακών μονάδων, με ανώτατο όριο τις 100 κλίνες. Στόχος είναι να αποτραπεί η περαιτέρω δημιουργία μεγάλων τουριστικών συγκροτημάτων σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις σε νερό, ενέργεια, απορρίμματα και μεταφορικές υποδομές. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει φρένο και στη συνεχή επέκταση τουριστικών επενδύσεων σε νησιά που παραμένουν ιδιαίτερα ελκυστικά για την αγορά, αλλά ήδη εμφανίζουν σημάδια κόπωσης.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν η Πάρος, η Αντίπαρος, η Νάξος, η Σύρος, η Σίφνος, η Φολέγανδρος, τα Κουφονήσια, η Πάτμος, αλλά και περιοχές της Κω. Εκεί οι νέες αναπτύξεις θα απαιτούν πλέον μεγαλύτερα οικόπεδα, καθώς η αρτιότητα ανεβαίνει στα 12 στρέμματα, ενώ επιτρέπονται μονάδες έως 350 κλινών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ενδιάμεση ζώνη, όπου το υπουργείο επιχειρεί να συγκρατήσει την ένταση της τουριστικής επέκτασης, προτού οι συγκεκριμένοι προορισμοί οδηγηθούν σε συνθήκες κορεσμού αντίστοιχες με εκείνες που παρατηρούνται ήδη στις πιο επιβαρυμένες Κυκλάδες. Την ίδια στιγμή, το νέο Χωροταξικό στρέφει το ενδιαφέρον της τουριστικής ανάπτυξης και προς λιγότερο επιβαρυμένες περιοχές, οι οποίες θεωρείται ότι διαθέτουν ακόμη σημαντικά περιθώρια εξέλιξης. Νησιά όπως η Μήλος, η Ανδρος, η Αστυπάλαια, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Ανάφη, οι Λειψοί, η Κίμωλος και το Αγαθονήσι εντάσσονται στις κατηγορίες όπου η τουριστική δραστηριότητα μπορεί να συνεχίσει να αναπτύσσεται με πιο ευέλικτους όρους. Εκεί η αρτιότητα διαμορφώνεται στα οκτώ στρέμματα και δεν προβλέπονται περιορισμοί στον αριθμό των κλινών, αν και το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι η ανάπτυξη θα πρέπει να γίνει πιο οργανωμένα, ώστε να μην επαναληφθούν τα φαινόμενα υπερδόμησης και υπερτουρισμού που καταγράφηκαν σε άλλους δημοφιλείς προορισμούς.
