18.4 C
Rhodes
Κυριακή, 22 Νοεμβρίου, 2026

Η ακρίβεια έχει ξεφύγει – 20% ακριβότερο το φετινό Χριστουγεννιάτικο τραπέζι

Περισσότερα άρθρα

spot_img

Την έντονη ανησυχία του για την πορεία της ακρίβειας, την αισχροκέρδεια στην αγορά, τις υψηλές τιμές των καυσίμων και την ανεπαρκή λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών εξέφρασε σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Καταναλωτών Ελλάδας, Γιώργος Λεχουρίτης.

 

Αναφέρθηκε στην ανάγκη μείωσης του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, στην προστασία των καταναλωτών ενόψει Black Friday, αλλά και στο αυξημένο κόστος που αναμένεται να έχει το φετινό Χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

 

Εκτίμησε ότι οι πολίτες θα αντιμετωπίσουν έναν δύσκολο χειμώνα, επισημαίνοντας ότι η ακρίβεια εξακολουθεί να επιβαρύνει την καθημερινότητά τους, ανεξάρτητα από τις πολιτικές τους επιλογές.

 

Όπως ανέφερε, ακόμη και στην περίπτωση των καυσίμων, η υποχώρηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου δεν έχει αποτυπωθεί αντίστοιχα στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.

 

«Στην περίπτωση των καυσίμων, έχουν πέσει οι τιμές στα 90-92 δολάρια το βαρέλι Brent από τα 113 που ήταν και θα έπρεπε να έχουν αντίστοιχα πέσει και οι τιμές των καυσίμων, της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης, όχι να είμαστε πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο», σημείωσε.

 

Σύμφωνα με τον ίδιο, συνεχίζονται η αισχροκέρδεια και η κερδοσκοπία, ενώ άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για την απουσία ουσιαστικής παρέμβασης στην αγορά. «Δεν ξέρω γιατί η κυβέρνηση δεν παρεμβαίνει, έτσι ώστε να έχουμε μια κανονικότητα στην αγορά. Γιατί σήμερα δεν βιώνουμε κανονικότητα. Βιώνουμε τον παραλογισμό της ακρίβειας, αφού ο καθένας βάζει όποια τιμή θέλει», ανέφερε χαρακτηριστικά.

 

Υποστήριξε ότι θα έπρεπε να υπάρχει υποχρέωση αιτιολόγησης κάθε αύξησης στην τιμή ενός προϊόντος. Όπως εξήγησε, εάν ένα προϊόν, όπως το ρύζι, τα μακαρόνια ή τα φασόλια, αυξηθεί έστω και κατά ένα λεπτό, η επιχείρηση θα πρέπει να είναι σε θέση να τεκμηριώσει την αύξηση, παρουσιάζοντας στοιχεία για το κόστος των πρώτων υλών, τα ημερομίσθια ή τα υπόλοιπα έξοδά της.

 

Όπως διευκρίνισε, αναφέρεται σε αυτό που θα έπρεπε να ισχύει στην αγορά, προκειμένου να υπάρχει έλεγχος και διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών. Το βασικό πρόβλημα των καταναλωτών αφορά την καθημερινή επιβίωση. Όταν ένας πολίτης δεν έχει χρήματα για να βάλει καύσιμα στο αυτοκίνητό του, ώστε να πάει στη δουλειά του ή να μετακινηθεί, όταν δεν μπορεί να αγοράσει πετρέλαιο θέρμανσης ή να εξασφαλίσει τα απαραίτητα για την επιβίωση της οικογένειάς του, δεν έχει περιθώρια να ασχολείται με κομματικές αντιπαραθέσεις.

 

Αναφερόμενος στο ερώτημα γιατί οι τιμές στα ράφια δεν ακολουθούν την πτωτική πορεία των διεθνών τιμών, όταν αυτές υποχωρούν, απέδωσε το φαινόμενο στην ανοχή της αισχροκέρδειας και της κερδοσκοπίας.

 

Αναγνώρισε ότι οι διεθνείς συγκυρίες, το ενεργειακό κόστος, οι πρώτες ύλες και οι γεωπολιτικές εξελίξεις μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές, επισημαίνοντας ωστόσο, ότι υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες οι αποκλίσεις μεταξύ της τιμής παραγωγού και της τελικής τιμής για τον καταναλωτή είναι ιδιαίτερα μεγάλες.

 

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τα μήλα, τα οποία πωλούνται από τον παραγωγό προς 50 λεπτά το κιλό, ενώ ο καταναλωτής τα αγοράζει προς 2,5 έως 3 ευρώ. «Η διαφορά στο κέρδος είναι 600%», σημείωσε.

 

Αντίστοιχα, αναφέρθηκε στη σταφίδα σουλτανίνα, την ξανθιά αποξηραμένη σταφίδα, αλλά και στη μαύρη σταφίδα, τις οποίες, αγοράζουν από τον παραγωγό στην καλύτερη περίπτωση προς 1,5 ευρώ το κιλό και στη συνέχεια τις διαθέτουν στους καταναλωτές προς 12 ευρώ το κιλό.

 

Παράλληλα, έφερε ως παραδείγματα το ρύζι και τα φασόλια γίγαντες. Το ρύζι μπορεί να διατίθεται από τον παραγωγό, ακόμη και μέσα από τις αποθήκες του, προς 30 λεπτά το κιλό, ενώ στα καταστήματα πωλείται προς 4 έως 4,5 ευρώ. Αντίστοιχα, τα φασόλια γίγαντες, αγοράζονται προς 5 ευρώ το κιλό, ενώ στον καταναλωτή φτάνουν συσκευασμένα προς 13,80 έως 14 ευρώ.

 

Αναφέρθηκε επίσης και στα αυξημένα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από την άνοδο των τιμών, επισημαίνοντας πως, όταν αυξάνεται η τιμή ενός προϊόντος, αυξάνονται και τα έσοδα του κράτους από τον ΦΠΑ. Ωστόσο, παρατήρησε ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι βελτιώνεται η οικονομική κατάσταση, καθώς παράλληλα περιορίζεται η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

 

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στις αποφάσεις για μειώσεις του ΦΠΑ σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων, σημειώνοντας ότι συμφωνεί με τη μείωση του συντελεστή στις σερβιέτες από το 24% στο 13%. Υποστήριξε όμως, ότι αντίστοιχη αντιμετώπιση θα έπρεπε να υπάρξει και για άλλα προϊόντα πρώτης ανάγκης.

 

Ειδικότερα, ανέφερε ότι οι πάνες ακράτειας, που εξακολουθούν να επιβαρύνονται με ΦΠΑ 24%, θα έπρεπε να υπαχθούν όχι στο 13%, αλλά στο 6%. Αντίστοιχα, πρότεινε να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 6% για τις βρεφικές πάνες και τα βρεφικά γάλατα.

 

Επιπλέον, έθεσε ζήτημα σχετικά με τη φορολογική επιβάρυνση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, επισημαίνοντας ότι δεν είναι λογικό το νερό ύδρευσης να έχει ΦΠΑ 13% και η αποχέτευση 24%.

Στη συνέντευξη έγινε επίσης αναφορά στα έσοδα των τραπεζών από τις συναλλαγές των πολιτών. Σημείωσε ότι οι τράπεζες αυξάνουν τα έσοδά τους από τις συναλλαγές με πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες, τις προμήθειες μέσω POS, αλλά και από τις καταθέσεις χρημάτων σε λογαριασμούς. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 τα έσοδα κάθε τράπεζας αυξήθηκαν κατά 24%.

 

Ανάλογη είναι και η εικόνα με τα κρατικά έσοδα, τονίζοντας ότι θα έπρεπε να προέρχονται ουσιαστικά από επενδύσεις και όχι από προμήθειες και επιβαρύνσεις στις συναλλαγές. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην υποστελέχωση των ελεγκτικών μηχανισμών και στην απουσία ουσιαστικών ελέγχων στην αγορά, αφού το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες για την ανεξέλεγκτη κατάσταση που επικρατεί.

 

«Δεν υπάρχει επαρκής στελέχωση και δεν γίνονται ουσιαστικοί έλεγχοι στην αγορά», ανέφερε.

Εξέφρασε αμφισβήτηση για τον τρόπο λειτουργίας των ανεξάρτητων αρχών, υποστηρίζοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις ο χαρακτηρισμός τους δεν ανταποκρίνεται στην πραγματική λειτουργία τους. Μια ανεξάρτητη αρχή θα πρέπει να λειτουργεί χωρίς να λαμβάνει εντολές από Υπουργούς, κυβερνήσεις ή πολιτικούς παράγοντες.

 

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στην Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον λειτουργεί υπό τις εντολές του εκάστοτε υπουργού Ανάπτυξης και της κυβέρνησης, δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά ανεξάρτητη. Το ζήτημα είναι, κατά πόσο οι συγκεκριμένοι φορείς επιτελούν πραγματικά τον ανεξάρτητο ελεγκτικό τους ρόλο.

 

Συνεχίζοντας, υπογράμμισε ότι τα καύσιμα αποτελούν πλέον είδος πρώτης ανάγκης, καθώς συνδέονται άμεσα τόσο με τη δυνατότητα μετακίνησης των πολιτών όσο και με το κόστος θέρμανσης των νοικοκυριών.

 

«Το καύσιμο είναι η κινητήριος δύναμη της οικονομίας. Όσο ακριβότερα είναι τα καύσιμα, τόσο ακριβότερα θα είναι και τα προϊόντα», σημείωσε, εξηγώντας ότι η αύξηση του κόστους των καυσίμων μεταφέρεται σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής και διάθεσης.

Ως μέτρο αντιμετώπισης της κατάστασης, υποστήριξε ότι θα πρέπει να εξεταστεί η κατάργηση, ή η μείωση του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Όπως ανέφερε, η χώρα, όπως και ολόκληρος ο πλανήτης, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση, στην οποία σημαντικό ρόλο αποδίδει και στην πολιτική των ΗΠΑ και του Ντόναλντ Τραμπ. Οι συγκεκριμένες πολιτικές έχουν αυξήσει τα έσοδα των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, ανεξάρτητα από τις δημόσιες τοποθετήσεις και τις ενέργειες που παρουσιάζονται.

 

Αυτή η κατάσταση θα έπρεπε να προβληματίσει τις κυβερνήσεις και να τις οδηγήσει σε αποφάσεις για τη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Παράλληλα, ανέφερε ότι η Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος, υποστηρίζει πως η επιδότηση για το πετρέλαιο θέρμανσης θα έπρεπε να δίνεται απευθείας στην αντλία και όχι μέσω voucher και επιδομάτων. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να εξυπηρετηθούν όλοι οι καταναλωτές, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους.

 

Αναγνωρίζοντας ότι με μια οριζόντια μείωση θα επωφελούνταν και οι οικονομικά ισχυρότεροι, υποστήριξε ότι αυτό δεν μπορεί να αποτελεί λόγο για να αποκλείονται οι υπόλοιποι πολίτες από μια ουσιαστική ελάφρυνση.

 

«Και οι πλούσιες έχουν περίοδο και οι φτωχές», ανέφερε χαρακτηριστικά, σχετικά με τη φορολόγηση των προϊόντων προσωπικής υγιεινής.

 

Συμπλήρωσε, ότι η λογική σύμφωνα με την οποία μια μείωση του ΦΠΑ ή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης δεν πρέπει να εφαρμόζεται επειδή θα επωφεληθούν και οι οικονομικά ισχυρότεροι δεν μπορεί να δικαιολογεί τη διατήρηση της επιβάρυνσης για τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών.

Σχετικά με την προστασία των καταναλωτών από παραπλανητικές προσφορές και εκπτώσεις, υποστήριξε ότι ο πολίτης δεν μπορεί να γνωρίζει πάντοτε εάν μια τιμή είναι πραγματικά συμφέρουσα. Για τον λόγο αυτό, δεν θα πρέπει να περιμένει αποκλειστικά από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς να προστατεύσουν τα συμφέροντά του, αλλά να αναλαμβάνει και ο ίδιος πρωτοβουλίες.

 

Με αφορμή την Black Friday, η οποία πραγματοποιείται την τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου, κάλεσε τους καταναλωτές να προχωρήσουν εγκαίρως σε έρευνα αγοράς. Τους προέτρεψε να εντοπίσουν από πριν τα προϊόντα που ενδιαφέρονται να αγοράσουν, να καταγράψουν τις τιμές τους και εφόσον χρειάζεται, να φωτογραφίσουν τις αρχικές τιμές, ώστε την ημέρα των αγορών να μπορούν να διαπιστώσουν εάν οι προσφορές είναι πραγματικές.

 

«Να δει ο καταναλωτής αν όντως υπάρχουν αυτές οι τιμές που λένε ότι έχουμε την Black Friday, ή αν μας κοροϊδεύουν», τόνισε. Οι ίδιοι οι καταναλωτές έχουν υποχρέωση να ελέγχουν τις τιμές, προκειμένου να προστατεύουν την τσέπη τους, χωρίς να περιμένουν τα πάντα από τους άλλους.

 

Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε κριτική στη λειτουργία των ελεγκτικών μηχανισμών στη χώρα, υποστηρίζοντας πως είτε δεν υπάρχουν επαρκείς μηχανισμοί είτε, όπου υπάρχουν, δεν λειτουργούν με την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα και ανεξαρτησία. Έκανε αναφορά σε φαινόμενα διαπλοκής και διαφθοράς, κατονομάζοντας την ΑΑΔΕ και τις Πολεοδομίες ως παραδείγματα φορέων για τους οποίους υπάρχουν ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν.

 

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης έγινε αναφορά και στις συλλήψεις που έχουν πραγματοποιηθεί για κυκλώματα φοροδιαφυγής και άλλες υποθέσεις, έπειτα από καταγγελίες. Αναγνώρισε ότι πρόκειται για σημαντικές ενέργειες, ωστόσο επέμεινε ότι αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη να λειτουργούν ουσιαστικά οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και οι ανεξάρτητες αρχές.

 

Για να εξηγήσει την κριτική του, έφερε ως παράδειγμα τη λειτουργία της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων.

Όπως ανέφερε, εάν ένας καταναλωτής υποβάλει καταγγελία στην Επιτροπή για μια εταιρεία ταχυμεταφορών, υποστηρίζοντας ότι εξαπατήθηκε, ή ότι δεν αντιμετωπίστηκε σωστά, η αρμόδια αρχή διαβιβάζει αυτούσια την καταγγελία στην επιχείρηση που καταγγέλλεται. Στη συνέχεια, ζητά από την εταιρεία να απαντήσει μέσα σε διάστημα δέκα ημερών για όσα της αποδίδονται.

 

Η επιχείρηση αποστέλλει τη δική της απάντηση, στην οποία μπορεί να υποστηρίζει ότι ο καταναλωτής δεν έχει δίκιο και να παρουσιάζει τη δική της εκδοχή των γεγονότων. Αυτό που θα έπρεπε να κάνει η Εθνική Επιτροπή είναι να παρέμβει ουσιαστικά, να εξετάσει τα στοιχεία και τις δύο πλευρές και να καταλήξει σε τεκμηριωμένη κρίση για το ποιος έχει δίκιο.

 

Όπως είπε, η Επιτροπή δεν επιτελεί τον ουσιαστικό ελεγκτικό της ρόλο, καθώς περιορίζεται στη διαβίβαση της καταγγελίας και της απάντησης της επιχείρησης, χωρίς να προχωρά στην αξιολόγηση της υπόθεσης.

Κλείνοντας τη συνέντευξη, εκτίμησε ότι το φετινό Χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα είναι αισθητά ακριβότερο σε σχέση με το αντίστοιχο του 2025. Η αύξηση αναμένεται να φτάσει το 20%, καλώντας τους καταναλωτές να συγκρίνουν τις τιμές βασικών προϊόντων με εκείνες της προηγούμενης χρονιάς.

 

«Το φετινό Χριστουγεννιάτικο τραπέζι θα είναι κατά 20% ακριβότερο σε σύγκριση με αυτό του 2025. Σημειώστε το, γράψτε το», ανέφερε χαρακτηριστικά. Κάλεσε τους πολίτες να συγκρίνουν πόσο κόστιζε πέρυσι το μοσχάρι και πόσο κοστίζει φέτος, αντίστοιχα το αρνί, καθώς και τις τιμές στα ζαρζαβατικά, στα φρούτα, στα λαχανικά και στα υπόλοιπα προϊόντα που συμπληρώνουν το γιορτινό τραπέζι.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ