Κλινική δοκιμή εξετάζει έναν απρόσμενο ρόλο της βιταμίνης C σε αιματολογικές διαταραχές που μπορεί να εξελιχθούν σε λευχαιμία – Γιατί οι ερευνητές παραμένουν συγκρατημένοι
πορεί μια τόσο γνώριμη βιταμίνη, όπως η βιταμίνη C, να αποκτήσει έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο απέναντι στη λευχαιμία; Μια νέα κλινική δοκιμή στρέφει το ενδιαφέρον στη βιταμίνη όχι ως θεραπεία του καρκίνου, αλλά ως πιθανό μέσο παρέμβασης πολύ νωρίτερα, σε αιματολογικές διαταραχές που σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εξελιχθούν σε οξεία μυελογενή λευχαιμία (AML).
Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά απαιτούν προσεκτική ανάγνωση, σύμφωνα με τους ερευνητές. Ειδικότερα, η βιταμίνη C δεν ανέκοψε την ανάπτυξη των παθολογικών κλώνων των κυττάρων του αίματος, που αποτελούσε και το κύριο καταληκτικό σημείο της μελέτης. Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν άλλες βιολογικές μεταβολές και ένα πιθανό όφελος στην επιβίωση, το οποίο μένει να επιβεβαιωθεί.
Τι εξέτασε η μελέτη
Η μελέτη φάσης 2 EVITA, που δημοσιεύθηκε στο Cancer, συμπεριέλαβε 109 ασθενείς από τη Δανία και τις ΗΠΑ με κλωνική κυτταροπενία αδιευκρίνιστης σημασίας (CCUS) ή μυελοειδείς κακοήθειες χαμηλότερου κινδύνου, μεταξύ των οποίων μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα (MDS). Πρόκειται για καταστάσεις που σε ορισμένους ασθενείς μπορούν να εξελιχθούν σε οξεία μυελογενή λευχαιμία.
Οι 55 συμμετέχοντες έλαβαν 1.000 mg βιταμίνης C καθημερινά επί έναν χρόνο, ενώ οι υπόλοιποι placebo. Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων στην ανάπτυξη των παθολογικών κυτταρικών κλώνων. Παρατήρησαν, όμως, μεταβολές σε κυτταροκίνες που εμπλέκονται στη φλεγμονή και την ανοσολογική σηματοδότηση, οι οποίες συσχετίστηκαν με ευνοϊκότερες εκβάσεις.
Επιπλέον, οι επιστήμονες συμπέραναν ότι περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες είχαν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης C στην αρχή της μελέτης. Στους ασθενείς που έλαβαν το συμπλήρωμα, τα επίπεδα επανήλθαν σε φυσιολογικές τιμές.
Η βιταμίνη C υποστηρίζει τη λειτουργία ενζύμων που συμμετέχουν στην επιγενετική ρύθμιση των γονιδίων, μεταξύ αυτών και των TET. Μεταλλάξεις στο ένζυμο TET2 είναι συχνές στη λευχαιμία και σε συναφείς αιματολογικές διαταραχές, γι’ αυτό οι ερευνητές εξετάζουν εάν η αποκατάσταση της βιταμίνης μπορεί να επηρεάσει μηχανισμούς που σχετίζονται με την εξέλιξη των παθολογικών αιμοποιητικών κυττάρων.
Το εύρημα που ξεχώρισε
Το αποτέλεσμα που προκάλεσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον εμφανίστηκε κατά τη μακροχρόνια παρακολούθηση. Σε διερευνητική ανάλυση, η συνολική επιβίωση ήταν μεγαλύτερη μεταξύ των συμμετεχόντων που είχαν λάβει βιταμίνη C σε σύγκριση με εκείνους που είχαν λάβει placebo.
Ο Peter A. Jones, καθηγητής στο Van Andel Institute και συν-επικεφαλής της μελέτης, εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για το ενδεχόμενο τα ευρήματα να οδηγήσουν μελλοντικά σε έναν απλό τρόπο βελτίωσης της φροντίδας ανθρώπων με προκαρκινικές αιματολογικές διαταραχές. Η λογική, όπως εξηγεί, εντάσσεται στη λεγόμενη «αναχαίτιση του καρκίνου» (cancer interception): την προσπάθεια παρέμβασης πριν η κακοήθεια εγκατασταθεί.
Συνολικά, ωστόσο, οι ερευνητές κρατούν χαμηλούς τόνους. Η Kirsten Grønbæk, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης και συν-επικεφαλής της έρευνας, από την πλευρά της τονίζει ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για οριστικές συστάσεις.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι μια μεγαλύτερη κλινική δοκιμή φάσης 3, η οποία θα δείξει εάν το σήμα που καταγράφηκε στην επιβίωση είναι πραγματικό και εάν η διόρθωση της ανεπάρκειας βιταμίνης C μπορεί πράγματι να αποκτήσει θέση στην αντιμετώπιση συγκεκριμένων πρώιμων αιματολογικών διαταραχών.
