«Ο κόσμος δεν μπορεί να βγάλει τον μήνα – Η Ρόδος χρειάζεται πραγματική καταγραφή των ανθρώπων που βρίσκονται σε ανάγκη»
Πίσω από τη λαμπερή εικόνα της Ρόδου, των τουριστικών επενδύσεων, των πεντάστερων ξενοδοχείων, των εκατομμυρίων αφίξεων και των υψηλών επιδόσεων της τουριστικής περιόδου, υπάρχει μια άλλη πραγματικότητα που δεν φαίνεται εύκολα. Είναι η πραγματικότητα των οικογενειών που δυσκολεύονται να αγοράσουν τρόφιμα, των συνταξιούχων που δεν μπορούν να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες, των ανέργων, των πολύτεκνων, αλλά πλέον και των εργαζόμενων οικογενειών που αδυνατούν να βγάλουν τον μήνα.
Ο Νίκος Τριπολίτης, ιδρυτής και επικεφαλής της Γραμματείας Στήριξης Ανέργων και Ευπαθών Ομάδων στη Ρόδο, συμπληρώνει φέτος 35 χρόνια εθελοντικής προσφοράς. Όπως λέει, καθημερινά γίνεται αποδέκτης μιας όλο και πιο δύσκολης πραγματικότητας. Η ακρίβεια στα τρόφιμα, στα καύσιμα, στην ενέργεια και στις υπηρεσίες πιέζει ασφυκτικά τα νοικοκυριά, ενώ αυξάνεται ο αριθμός των οικογενειών που χρειάζονται βοήθεια ακόμη και για το αυτονόητο: ένα πιάτο φαγητό.
Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ
Κύριε Τριπολίτη, ποια είναι σήμερα η εικόνα που αντιμετωπίζετε καθημερινά μέσα από τη Γραμματεία Στήριξης Ανέργων και Ευπαθών Ομάδων;
Η εικόνα είναι δύσκολη και, θα έλεγα, τραγική. Πρέπει να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Πίσω από τη βιτρίνα της Ρόδου, πίσω από τον τουρισμό, τα πεντάστερα ξενοδοχεία, τις επενδύσεις, τα συνέδρια και όλα όσα βλέπουμε να αναπτύσσονται στο νησί, υπάρχει και μια άλλη πλευρά.
Αυτή η πλευρά είναι οι άνθρωποι που υποφέρουν. Άνεργοι, συνταξιούχοι, πολύτεκνοι, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, αλλά πλέον και οικογένειες στις οποίες εργάζεται είτε ο ένας είτε και οι δύο γονείς. Πολλοί δεν μπορούν να βγάλουν ούτε τη βδομάδα, πόσο μάλλον τον μήνα.
Τι είναι αυτό που σας ζητούν περισσότερο οι άνθρωποι που απευθύνονται σε εσάς;
Το βασικότερο είναι το φαγητό. Αυτό είναι το πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν έχουν χρήματα για να αγοράσουν τα απαραίτητα τρόφιμα και γονείς που αγωνιούν κυρίως για το πώς θα ταϊσουν τα παιδιά τους.
Πηγαίνουν τα παιδιά στο σχολείο και δεν έχουν ούτε ένα ευρώ για να αγοράσουν κάτι από το κυλικείο. Υπάρχουν οικογένειες που χρειάζονται τρόφιμα, αλλά και οικογένειες με μικρά παιδιά που έχουν ανάγκη από πράγματα καθημερινής χρήσης. Η κατάσταση έχει ξεφύγει.
Και αυτό που με συγκλονίζει περισσότερο είναι ότι δεν μιλάμε μόνο για ανθρώπους που βρίσκονται εδώ και χρόνια σε δύσκολη κατάσταση. Βλέπουμε ολοένα και περισσότερες οικογένειες που μέχρι χθες μπορεί να τα έβγαζαν πέρα, αλλά σήμερα, εξαιτίας των αυξήσεων, δεν μπορούν.
Η ακρίβεια φαίνεται να έχει δημιουργήσει μια νέα κατηγορία ανθρώπων που ζητούν βοήθεια;
Ακριβώς. Οι αυξήσεις στα τρόφιμα, στα καύσιμα, στην ενέργεια, στα δάνεια, στην εφορία και στις υπόλοιπες υποχρεώσεις έχουν πιέσει πάρα πολύ τα νοικοκυριά. Το τραγικό είναι ότι πλέον βλέπουμε και εργαζόμενους να μην μπορούν να τα βγάλουν πέρα.
Μπορεί ένας άνθρωπος να έχει δουλειά, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς. Το κόστος ζωής έχει ανέβει τόσο πολύ, ώστε ο μισθός να εξανεμίζεται πολύ γρήγορα.
Κι όμως, η Ρόδος παρουσιάζει μια εικόνα οικονομικής ανάπτυξης, κυρίως λόγω του τουρισμού.
Βεβαίως και είναι καλό να υπάρχει τουρισμός, να γίνονται επενδύσεις, έργα και να δημιουργούνται θέσεις εργασίας. Δεν λέμε το αντίθετο. Όλα αυτά είναι θετικά για τον τόπο.
Όμως υπάρχει και η άλλη πλευρά. Δεν μπορούμε να βλέπουμε μόνο τη βιτρίνα. Πίσω από αυτήν υπάρχει μια κοινωνία που υποφέρει. Μπορεί να μιλάμε για ρεκόρ στον τουρισμό και για πολλές δουλειές, αλλά στην πράξη υπάρχουν άνθρωποι που φοβούνται ακόμη και να πάνε στο σούπερ μάρκετ, γιατί δεν ξέρουν αν θα μπορέσουν να πληρώσουν αυτά που χρειάζονται.
Υπάρχουν δομές κοινωνικής στήριξης στη Ρόδο. Γιατί, κατά τη γνώμη σας, δεν επαρκούν;
Υπάρχουν δομές και άνθρωποι που προσπαθούν. Υπάρχει το συσσίτιο του Δήμου, υπάρχει το Κοινωνικό Παντοπωλείο της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και υπάρχουν πολλοί σύλλογοι, εθελοντές, ενορίες και άνθρωποι που βοηθούν αθόρυβα.
Θέλω να το υπογραμμίσω αυτό: υπάρχει πολύ φιλότιμο στην κοινωνία. Πολλοί άνθρωποι βάζουν πλάτη και βοηθούν. Χωρίς αυτούς, η κατάσταση θα ήταν ακόμη χειρότερη.
Το ζήτημα όμως είναι ότι χρειάζεται συντονισμός. Δεν μπορεί ένας εθελοντής, ένας σύλλογος ή μια μικρή ομάδα ανθρώπων να σηκώνει στις πλάτες της ένα πρόβλημα που αφορά χιλιάδες συμπολίτες μας. Εγώ προσωπικά στηρίζω περίπου 400 οικογένειες. Αν προσθέσουμε τις οικογένειες που στηρίζονται από τα συσσίτια, το Κοινωνικό Παντοπωλείο και τις άλλες δομές, αντιλαμβάνεστε ότι μιλάμε για πολύ μεγάλο αριθμό ανθρώπων.
Γιατί πολλοί άνθρωποι που έχουν ανάγκη δεν απευθύνονται στις επίσημες δομές;
Ένας βασικός λόγος είναι η αξιοπρέπεια. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν θέλουν να πάνε σε μια υπηρεσία και να πουν ότι δεν έχουν να φάνε. Είναι άνθρωποι που μέχρι χθες εργάζονταν, είχαν την οικογένειά τους, πλήρωναν τις υποχρεώσεις τους και ξαφνικά βρέθηκαν σε μια δύσκολη κατάσταση.
Υπάρχει όμως και η γραφειοκρατία. Όταν κάποιος αντιμετωπίζει σοβαρό οικονομικό πρόβλημα και του ζητούν πολλά δικαιολογητικά, μπορεί να αποθαρρυνθεί. Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται ακόμη και να συγκεντρώσουν τα απαραίτητα έγγραφα.
Γι’ αυτό έχω πει πολλές φορές ότι πρέπει να πάμε εμείς προς τον πολίτη και όχι να περιμένουμε από τον πολίτη να έρθει σε εμάς.
Τι θα μπορούσε να γίνει στην πράξη;
Χρειάζεται πραγματική καταγραφή. Να βγουν οι κοινωνικοί λειτουργοί στις γειτονιές, να επισκεφθούν οικογένειες και να δουν από κοντά τι συμβαίνει.
Να υπάρχει ένας άνθρωπος που θα πάει στο σπίτι και θα ρωτήσει: «Έχετε κάποιο πρόβλημα; Τι χρειάζεστε;». Εκεί θα φανεί η πραγματική κατάσταση. Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που δεν πρόκειται ποτέ να πάνε μόνοι τους στο Δημαρχείο ή σε μια υπηρεσία Πρόνοιας.
Θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και οι συνοικιακές δομές και τα τοπικά συμβούλια, ώστε να υπάρχει γνώση της πραγματικότητας σε κάθε γειτονιά. Να ξέρουμε ποια οικογένεια αντιμετωπίζει πρόβλημα, ποιος έχει ανάγκη από τρόφιμα, ποιος κινδυνεύει να μείνει χωρίς ρεύμα και ποιος χρειάζεται στήριξη.
Άρα ζητάτε μια πιο ενεργή παρουσία της αυτοδιοίκησης μέσα στις γειτονιές;
Αυτό ακριβώς. Δεν αρκεί να υπάρχουν δομές στα χαρτιά. Πρέπει να υπάρχει άμεση επαφή με την κοινωνία.
Η Ρόδος χρειάζεται να δει την πραγματική εικόνα. Να πάμε σπίτι-σπίτι, γειτονιά-γειτονιά. Να καταγράψουμε αυτούς που σήμερα δεν εμφανίζονται στις επίσημες λίστες επειδή ντρέπονται, επειδή δεν μπορούν να ανταποκριθούν στη γραφειοκρατία ή επειδή απλώς δεν ξέρουν πού να απευθυνθούν.
Εσείς ασχολείστε περισσότερα από 30 χρόνια με την κοινωνική προσφορά. Τι σας κάνει να συνεχίζετε;
Το κάνω με την καρδιά μου. Φέτος συμπληρώνω 35 χρόνια εθελοντικής προσφοράς και αισθάνομαι ότι πρέπει να συνεχίσω όσο μπορώ.
Όταν ακούω έναν άνθρωπο να μου ζητάει λίγο φαγητό για να ταΐσει τα παιδιά του, δεν μπορώ να αδιαφορήσω. Αυτά είναι τα πράγματα που σε κρατούν σε αυτή την προσπάθεια.
Βέβαια, δεν μπορεί να στηρίζεται όλο αυτό επ’ άπειρον μόνο στη φιλανθρωπία. Με βοηθούν φίλοι, χορηγοί και άνθρωποι που προσφέρουν. Τους ευχαριστώ όλους. Αλλά πρέπει να καταλάβουμε ότι το πρόβλημα είναι πλέον πολύ μεγαλύτερο.
Πόσο δύσκολος προβλέπεται ο χειμώνας;
Φοβάμαι ότι θα είναι δύσκολος. Η μάχη με την ακρίβεια είναι αμφίρροπη. Ο κόσμος δυσκολεύεται να βγάλει τον μήνα και οι ευάλωτες ομάδες θα πιεστούν ακόμη περισσότερο.
Δεν ξέρω πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει μια κοινωνία να υποφέρει σιωπηλά. Η φτώχεια είναι εδώ. Και δεν πρέπει να περιμένουμε να γίνει ακόμη μεγαλύτερο το πρόβλημα για να το αντιμετωπίσουμε.
Ποιο είναι το μήνυμά σας προς την τοπική κοινωνία;
Να μη θεωρούμε ότι επειδή η Ρόδος έχει τουρισμό και ανάπτυξη, όλοι είναι καλά. Υπάρχει μια άλλη Ρόδος, που δυσκολεύεται, που ζητά βοήθεια και πολλές φορές δεν τολμά να τη ζητήσει.
Χρειάζεται να βάλουμε όλοι πλάτη. Η κοινωνία έχει δείξει ότι διαθέτει ανθρωπιά και αλληλεγγύη. Αυτό πρέπει να το οργανώσουμε καλύτερα.
Γιατί στο τέλος της ημέρας μιλάμε για το πιο βασικό αγαθό: την τροφή. Και δεν μπορεί να υπάρχουν οικογένειες που στερούνται το φαγητό σε έναν τόπο που παρουσιάζεται ως ένας από τους πιο δυναμικούς τουριστικούς προορισμούς της χώρας.
Η Ρόδος μπορεί και πρέπει να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους της. Αλλά για να γίνει αυτό, πρέπει πρώτα να δούμε την πραγματικότητα όπως πραγματικά είναι.
